Vonnis/arrest, Raad van State, 2025-12-24

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
IXe KAMER
nr. 265.305 van 24 december 2025
in de zaak A. 240.377/IX-10.368
In zake : de VZW BEHEERDERS INTERNATEN
GEMEENSCHAPSONDERWIJS
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Wim Mertens en Philippe Dreesen kantoor houdend te 3580 Beringen Paalsesteenweg 81
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
de VLAAMSE GEMEENSCHAP
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Dirk Vanheule kantoor houdend te 9000 Gent Coupure 5
bij wie woonplaats wordt gekozen
--------------------------------------------------------------------------------------------------
I. Voorwerp van het beroep
1. Het beroep, ingesteld op 30 oktober 2023, strekt tot de nietigverklaring van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 juli 2023 ‘over de onderwijsinternaten’.
II. Verloop van de rechtspleging
2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
Adjunct-auditeur Daniël Plas heeft een verslag opgesteld.
IX-10.368-1/37
De verzoekende partij en de verwerende partij hebben een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 20 oktober 2025.
Staatsraad Jurgen Neuts heeft verslag uitgebracht.
Voorzitter Liesbeth L’hoëst en advocaat Philippe Dreesen, die verschijnen voor de verzoekende partij en advocaat Dirk Vanheule, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Adjunct-auditeur Daniël Plas, gemachtigd om ter terechtzitting advies te verlenen, heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1. De verzoekende partij heeft tot doel de professionele belangen van de beheerders van de internaten in het Gemeenschapsonderwijs te verdedigen.
3.2. Met het decreet van 16 juni 2023 ‘over de onderwijsinternaten’ (hierna: decreet onderwijsinternaten) wordt beoogd een nieuw decretaal kader vast te leggen voor de erkenning, financiering en subsidiëring van de onderwijsinternaten.
Het voormelde decreet maakt van de internaten autonome organisaties, die in aanmerking komen voor erkenning, financiering en subsidiëring. Voorts voorziet het decreet in een schaalvergroting.
IX-10.368-2/37
Wat de omkadering betreft, heeft een onderwijsinternaat recht op omkadering voor gewone verblijfsdagen en aanvullende omkadering voor onder andere bijkomende verblijfsdagen en ‘Samen Onderwijsinternaat Maken’ (hoofdstuk 7 van het decreet onderwijsinternaten). Die omkadering wordt uitgedrukt in omkaderingsrekeneenheden (ORE).
Het bestuur van een onderwijsinternaat kan de ORE alleen aanwenden voor de werking van het onderwijsinternaat (artikel 31, eerste lid, van het decreet onderwijsinternaten). Daarbij bepaalt de Vlaamse Regering de personeelscategorieën voor onderwijsinternaten en deelt zij die in wervings-, selectie- en bevorderingsambten in (artikel 29 van het decreet onderwijsinternaten). Vervolgens wordt aan elk ambt een aantal ORE toegekend, dat wordt vastgelegd op basis van een bekwaamheidsbewijs of een salarisschaal (artikel 30 van het decreet onderwijsinternaten). Tevens moet er binnen de beschikbare ORE per onderwijsinternaat minimum één halftijdse of maximum één voltijdse betrekking in het ambt van directeur worden ingericht (artikel 31, derde lid, van het decreet onderwijsinternaten).
Het bevorderingsambt van directeur vervangt dat van beheerder.
3.3. Met het thans bestreden besluit wordt uitvoering gegeven aan het decreet onderwijsinternaten.
Artikel 10, 1°, van het bestreden besluit voorziet in het bevorderingsambt van directeur. Krachtens artikel 12, 1°, van het bestreden besluit dienen de personeelsleden voor dit ambt houder te zijn van een bekwaamheidsbewijs van ten minste bachelor.
Artikel 14, eerste lid, 1°, van het bestreden besluit stipuleert dat een directeur van een onderwijsinternaat wordt betaald volgens salarisschaal 165, zoals vastgesteld in het besluit van de Vlaamse Regering van 5 oktober 2018
‘houdende de salarisschalen van bepaalde personeelsleden van het onderwijs’.
IX-10.368-3/37
IV. Ontvankelijkheid van het beroep – belang
Exceptie
4. De verwerende partij werpt op dat het de verzoekende partij aan het rechtens vereiste belang ontbreekt. Zij argumenteert dat de verzoekende partij het beroep richt tegen artikel 14, 1° (versta: artikel 14, eerste lid, 1°), van het bestreden besluit waarin wordt bepaald dat de directeur van het onderwijsinternaat wordt bezoldigd volgens salarisschaal 165 omdat deze salarisschaal lager is dan die welke gelden voor de directeurs van andere onderwijsinstellingen. Evenwel worden de beheerders van de onderwijsinternaten nu reeds betaald volgens salarisschaal 165. Het bestreden besluit benadeelt de leden van de verzoekende partij bijgevolg niet op het vlak van de verloning en brengt hun professionele belangen niet in het gedrang. Dat de directeurs van de onderwijsinternaten niet worden betaald volgens een hogere salarisschaal, volstaat volgens de verwerende partij niet om gewag te kunnen maken van een benadeling. Zij meent dat een gebeurlijke nietigverklaring van de voormelde bepaling van het bestreden besluit dit nadeel niet kan verhelpen.
Beoordeling
5. Luidens artikel 19, eerste lid, van de gecoördineerde wetten op de Raad van State kan een annulatieberoep zoals bedoeld in artikel 14, § 1, van deze wetten, voor de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State worden gebracht door elke partij die doet blijken van een benadeling of een belang.
Een verzoekende partij beschikt over dit rechtens vereiste belang indien twee voorwaarden zijn vervuld: zij dient door de bestreden administratieve rechtshandeling een persoonlijk, rechtstreeks, zeker, actueel en wettig nadeel te lijden en de eventueel tussen te komen nietigverklaring van die rechtshandeling moet haar een direct en persoonlijk voordeel verschaffen. Dit geldt evenzeer bij het aanvechten van reglementaire akten.
IX-10.368-4/37
Het staat aan de Raad van State te oordelen of een verzoekende partij die een zaak voor de Raad brengt, doet blijken van een belang bij haar beroep.
De Raad van State dient er evenwel over te waken dat de belangvereiste niet op een buitensporig restrictieve of formalistische wijze wordt toegepast.
6. Het decreet onderwijsinternaten vervangt het ambt van beheerder van een onderwijsinternaat door het ambt van directeur. Hoewel de schaalvergroting waarin het voormelde decreet voorziet, ertoe leidt dat niet elke beheerder directeur wordt, betwist de verwerende partij niet dat er beheerders en leden van de verzoekende partij zijn die in het ambt van directeur van een onderwijsinternaat worden aangesteld.
Deze directeurs worden bezoldigd volgens de hen door het bestreden besluit toegekende salarisschaal 165.
De nietigverklaring van het bestreden besluit – en in het bijzonder van artikel 14, eerste lid, 1° – zou tot gevolg hebben dat de Vlaamse Regering ertoe gehouden is om opnieuw een salarisschaal vast te stellen voor het bevorderingsambt van directeur in een onderwijsinternaat. Die nietigverklaring biedt dan ook een kans op de toekenning van een gunstigere salarisschaal.
Die vaststelling volstaat om het belang van de verzoekende partij bij haar beroep aan te nemen.
7. De exceptie faalt.
V. Onderzoek van het enige middel
Uiteenzetting van het middel
8. In een enig middel voert de verzoekende partij de schending aan van “het decreet van 16 juni 2023 over de onderwijsinternaten, CAO nr. XII en […] de algemene beginselen van behoorlijke wetgeving en behoorlijke ECLI:BE:RVSCE:2025:ARR.265.305 IX-10.368-5/37
regelgeving, meer bepaald het gelijkheidsbeginsel, zoals ook gewaarborgd wordt in de artikelen 10 en 11 van de Grondwet”.
9.1. In een eerste middelonderdeel betoogt de verzoekende partij dat uit de parlementaire voorbereiding bij artikel 60, 3°, van het decreet onderwijsinternaten blijkt dat de vroegere functie van beheerder wordt opgewaardeerd tot ‘directeur’. De decreetgever beoogt volgens haar een gelijke behandeling na te streven ten opzichte van de andere onderwijsinstellingen. Ook uit de conceptnota ‘Onderwijsinternaten, een plaats binnen de samenleving’, die het initiatief vormt voor de uitwerking van de hervorming van de onderwijsinternaten, blijkt de doelstelling om het ambt van beheerder daadwerkelijk op te waarderen. De verzoekende partij leest in de voormelde nota dat daaraan een loonsverhoging wordt gekoppeld om de loonspanning tussen de directeurs van het basisonderwijs en de internaatdirecteurs te verminderen. Door in artikel 14 van het bestreden besluit aan de directeur van een onderwijsinternaat dezelfde salarisschaal 165 toe te kennen als die welke reeds van toepassing was voor de beheerders, is er naar het oordeel van de verzoekende partij geen sprake meer van een opwaardering. De Vlaamse Regering gaat volgens de verzoekende partij eraan voorbij dat het decreet onderwijsinternaten aan een directeur van een onderwijsinternaat meer taken en verantwoordelijkheden heeft toebedeeld dan de beheerders hadden. Zo streeft het decreet naar schaalvergroting, maar beoogt het niet het aantal locaties waar verblijf wordt aangeboden, te verminderen. Dit impliceert volgens haar dat een directeur de verantwoordelijkheid moet dragen over een groter werkingsgebied en meer middelen. Sedert 1 september 2023 zijn alle internaten ook autonoom en draagt de directeur per definitie de eindverantwoordelijkheid, terwijl die vroeger kon berusten bij de directie van de onderwijsinstelling waaraan het internaat was verbonden. Uit wat voorafgaat, besluit de verzoekende partij dat het decreet onderwijsinternaten geen rechtsgrond biedt om voor de directeurs salarisschaal 165 te behouden en dat de Vlaamse Regering het decreet niet correct heeft uitgevoerd.
Een en ander strijdt volgens de verzoekende partij ook met het uitgangspunt van de...