Vonnis/arrest, Raad van State, 2025-11-07

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
VOORZITTER VAN DE IXe KAMER
nr. 264.783 van 7 november 2025
in de zaak A. 246.255/IX-10.767
In zake: J.B.
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Mario Van Essche kantoor houdend te 2018 Antwerpen Korte Lozanastraat 20-26
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Justitie bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jürgen Vanpraet kantoor houdend te 8820 Torhout Oostendestraat 306a bij wie woonplaats wordt gekozen
--------------------------------------------------------------------------------------------------
I. Voorwerp van de vordering
1. De vordering, ingesteld op 29 oktober 2025, strekt tot de schor-
sing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van “de be-
slissing van de Veiligheid van de Staat van 2 oktober 2025 dewelke na willig be-
roep werd bevestigd door de beslissing van de Veiligheid van de Staat van 23 ok-
tober 2025 waarbij verwerende partij enerzijds het volbrengen van een stage in het kader van de opleiding geneeskunde onderwerpt aan de cumulmachtiging en an-
derzijds de gevraagde cumulmachtiging weigert”.
IX-10.767-1/23
II. Verloop van de rechtspleging
2. Bij beschikking van 29 oktober 2025 werd de procedurekalender vastgesteld.
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een ad-
ministratief dossier ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 6 november 2025, om 11.00 uur.
Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitge-
bracht.
Advocaat Mario Van Essche, die verschijnt voor de verzoekende partij en advocaat Jürgen Vanpraet, die verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur-afdelingshoofd Werner Weymeersch heeft een andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoör-
dineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1. Verzoekster is deeltijds (50%) statutair inspecteur bij de Veilig-
heid van de Staat (VSSE).
IX-10.767-2/23
Daarnaast volgt verzoekster een opleiding geneeskunde aan de UGent. Met ingang van 10 maart 2025 dient zij hiervoor in de masteropleiding een stage te volbrengen, die nog loopt tot het voorjaar 2026.
3.2. Erop gewezen dat artikel 18 van het koninklijk besluit van 13 de-
cember 2006 ‘houdende het statuut van de ambtenaren van de buitendiensten van de Veiligheid van de Staat’ van toepassing is en er een cumulatiemachtiging dient te worden gevraagd, dient verzoekster op 8 augustus 2025 een aanvraag tot cumu-
latiemachtiging in.
Op het door verzoekster daartoe ingediende aanvraagformulier wordt vervolgens een positief advies uitgebracht door haar hiërarchisch meerdere, door de bevoegde directeur en door “DSEG/VBS”. De bevoegde commissaris stelt in zijn advies dat “[deze] onbezoldigde stage […] niet [moet] worden beschouwd als een cumulactiviteit” en dat er geen belangenconflict is tussen de studie en het werk bij de VSSE.
De dienst Human Resources verleent een negatief advies omdat de stage geneeskunde “de uitoefening van de hoofdactiviteit in de weg staat”. Zo-
wel de directeur Corporate Services als de adjunct-administrateur-generaal sluiten zich aan bij het advies van de dienst HR.
Op 2 oktober 2025 beslist de administrateur-generaal tot de wei-
gering van de cumul.
3.3. Op 10 oktober 2025 vraagt verzoeksters raadsman aan de admi-
nistrateur-generaal om haar standpunt te willen herzien. Hij wijst erop, onder meer, dat de opleiding niet onder het cumulverbod valt, dat ze volledig buiten de dienst-
uren wordt gevolgd, dat het advies van de dienst HR “niet juist” is en dat de beslis-
sing van 2 oktober 2025 niet is gemotiveerd.
IX-10.767-3/23
Op 23 oktober 2025 bevestigt de adjunct-administrateur-generaal de beslissing tot weigering van de cumulmachtiging met de volgende brief, met weglating van voetnoten:
“Wij hebben met aandacht kennis genomen van uw schrijven van 10 okto-
ber 2025 […]. In uw brief verzoekt u ons om de eerder genomen beslissing met betrekking tot de weigering van de toekenning van een cumulmachti-
ging ten aanzien van [verzoekster] te herzien.
Wij hebben de in uw brief aangevoerde elementen zorgvuldig bekeken en wensen langs deze weg ons standpunt duiden.
U geeft terecht aan dat [verzoekster] een aanvraag tot cumulmachtiging in-
diende overeenkomstig artikel 18, § 3 van het koninklijk besluit van 13 de-
cember 2006 houdende het statuut van de ambtenaren van de buitendien-
sten van de Veiligheid van de Staat, in het kader van haar opleiding tot arts en de daarmee verbonden stage. Daarbij argumenteert u dat paragraaf 3 van artikel 18 enkel van toepassing zou zijn op activiteiten die aanleiding geven tot een belangenconflict, dan wel op alternatieve tewerkstelling of onbezol-
digd vrijwilligerswerk. Wij wensen hierbij te onderstrepen dat artikel 18, § 3 van het genoemde koninklijk besluit wel degelijk van toepassing is op alle soorten activiteiten – zowel bezoldigd als onbezoldigd – en dit onge-
acht de vraag of zij potentieel een belangenconflict met zich meebrengen.
In dat verband haalt u tevens aan dat de stage in kwestie een onderdeel vormt van een opleiding en dus volgens ‘vaste rechtspraak’ niet als profes-
sionele activiteit kan worden beschouwd. Wij merken op dat in uw schrij-
ven geen enkele verwijzing werd opgenomen naar concrete arresten of rechterlijke uitspraken waarop dit standpunt gebaseerd zou zijn. Het blijft dan ook onduidelijk op welke rechtsbron of wel rechtscollege deze recht-
spraak betrekking heeft. In het kader van een cumulaanvraag wordt nage-
gaan of de activiteit bijkomstig is en verenigbaar met het ambt, ongeacht het al dan niet professionele karakter ervan.
We verwijzen daarnaast ook graag naar de vaste rechtspraak van de Raad van State, waarin duidelijk wordt gesteld dat een cumulmachtiging geen recht is, maar een gunst die door de bevoegde overheid kan worden toege-
staan. Het cumulatieverbod is de regel, de cumulatiemachtiging is de uit-
zondering. Daarbij geldt eveneens het principe dat de bijkomende activiteit daadwerkelijk bijkomstig moet blijven. Het is aan de overheid om te beoor-
delen in welke mate een bepaalde activiteit nog als bijkomstig kan worden beschouwd. Een dergelijke stage kan niet worden aangemerkt als een ne-
venactiviteit aangezien de aard (voltijds) en de omvang (60 uren per week)
ervan onverenigbaar zijn met het bijkomstig karakter dat een nevenactivi-
teit veronderstelt. Daarnaast zou de aard en omvang van de stage ertoe lei-
den dat de Veiligheid van de Staat zich voortdurend dient aan te passen aan de persoonlijke situatie van [verzoekster], hetgeen niet de bedoeling kan zijn. Het blijft immers de verantwoordelijkheid van de medewerker zich te schikken naar de geldende dienstregels.
U verwijst verder naar punt B van de dienstnota van de FOD Justitie van 6 januari 2009, waarin zou zijn aangegeven dat activiteiten die buiten de
IX-10.767-4/23
diensturen plaatsvinden, niet onderworpen zijn aan een cumulverbod. Wij merken op dat deze dienstnota niet van toepassing is op de buitendiensten van de Veiligheid van de Staat. Zij ressorteren immers onder het gezag van de voorzitter van het directiecomité van de Veiligheid van de Staat, en niet onder dat van de voorzitter van het directiecomité van de FOD Justitie, van wie de nota uitgaat. De bepalingen van deze dienstnota zijn bijgevolg niet relevant voor het onderhavige dossier.
Ten aanzien van de motivering van onze beslissing wensen wij te onder-
strepen dat de weigering van de cumulmachtiging wel degelijk gemotiveerd werd. De beslissing verwijst expliciet naar de motieven die door de dienst HR in haar advies naar voren zijn gebracht. Dit advies werd in zijn volle-
digheid als bijlage gehecht aan de weigeringsbeslissing en maakt integraal deel uit van die beslissing. De beoordeling gebeurde bovendien op het con-
crete en inhoudelijke aspect van de bijkomstigheid van de aangevraagde activiteit, zonder gebruikt te maken van een standaardformule. Hiermee is gehandeld conform de rechtspraak van de Raad van State. Daarnaast werd een onderhoud ingepland met [verzoekster], de administrateur-generaal en de manager HR, waarin de weigeringsbeslissing nogmaals mondeling uit-
gebreid werd toegelicht.
We kunnen ons niet vinden in uw stelling dat [verzoekster] door de weige-
ring disproportioneel zou worden gehinderd in haar opleiding. Wij bena-
drukken hierbij dat zij op geen enkel moment wordt belemmerd in haar verdere studietraject. De cumulweigering vormt geen belemmering voor de verderzetting van het studietraject van [verzoekster]. Zij kan haar stage im-
mers onverminderd verderzetten op voorwaarde dat deze niet wordt uitge-
voerd terwijl zij nog in dienstactiviteit is bij de Veiligheid van de Staat.
Tot besluit merken wij op dat het verzoek betrekking had op een reeds lo-
pende stageperiode en dus retroactief van aard was. Een cumulmachtiging kan pas rechtsgeldig worden toegekend met ingang van de goedkeurings-
datum. Voorafgaand daaraan kan geen geldige machtiging bestaan. In dat opzicht heeft [verzoekster] niet voldaan aan de verplichting tot tijdige aan-
vraag. Gelet op de omstandigheden, zal onze dienst hier evenwel geen ver-
dere gevolgen aan verbinden.
Op basis van bovenstaande overwegingen bevestigen wij ons eerder inge-
nomen standpunt en blijft de weigering tot toekenning van de cumulmach-
tiging gehandhaafd.”
IV. Precisering van het voorwerp van de vordering
Exceptie
4. De verwerende partij werpt in de nota met opmerkingen op dat de beslissing van 23 oktober 2025, die genomen is naar aanleiding van een willig beroep, een...