Vonnis/arrest, Raad van State, 2025-06-30

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
nr. 263.808 van 30 juni 2025
in de zaak A. 245.119/X-19.088
In zake: W.D.
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Alexander De Becker en Isabo Heirbaut kantoor houdend te 9051 Gent Drie Koningenstraat 3
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen:
het VLAAMSE GEWEST
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Bart Martel, Kristof Caluwaert en Sietse Wils kantoor houdend te 1050 Brussel Louizalaan 99
bij wie woonplaats wordt gekozen
--------------------------------------------------------------------------------------------------
I. Voorwerp van de vordering
1. De vordering, ingesteld op 23 juni 2025, strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van het besluit van de Vlaamse minister van Binnenland, Steden- en Plattelandsbeleid, Samenleven, Integratie en Inburgering, Bestuurszaken, Sociale Economie en Zeevisserij van 13 juni 2025 houdende de niet-benoeming van W.D. tot burgemeester van de gemeente Heuvelland.
II. Verloop van de rechtspleging
2. Bij beschikking van 24 juni 2025 werd, in samenspraak met het aangeduide lid van het auditoraat, de procedurekalender vastgesteld.
X-19.088-1/16
De verwerende partij heeft een nota met opmerkingen en een administratief dossier ingediend.
Met toepassing van artikel 90, § 1, vierde lid, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973, is de zaak verwezen naar een kamer met drie leden.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 27 juni 2025, om 11.15 uur.
Staatsraad David D’Hooghe heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Isabo Heirbaut, die verschijnt voor verzoeker, en advocaten Bart Martel, Kristof Caluwaert en Mathilde Hage, die verschijnen voor de verwerende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wendy De Pester heeft een met dit arrest andersluidend advies gegeven.
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, ge-
coördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1. Op zondag 13 oktober 2024 vinden er in de gemeente Heuvelland gemeenteraadsverkiezingen plaats.
De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen leidt tot de volgende zetelverdeling:
- CD&V met 1.523 stemmen (34,6%) – 8 zetels;
- N-VA plus met 456 stemmen (10,4%) – 1 zetel;
X-19.088-2/16
- Gemeentebelangen met 1.880 stemmen (42,7%) – 10 zetels.
3.2. Verzoeker is, vermits zijn lijst Gemeentebelangen de meerderheid verwerft én hij op die lijst het hoogste aantal naamstemmen heeft, aangewezen burgemeester.
3.3. Bij arrest nr. 262.615 van 14 maart 2025 oordeelt de Raad van State dat de verkiezingen rechtsgeldig zijn verlopen,
3.4. Op de installatievergadering van de gemeenteraad van 24 maart 2025 legt verzoeker de eed af als aangewezen burgemeester.
3.5. Op 13 juni 2025 beslist de Vlaamse minister om verzoeker niet te benoemen tot burgemeester van de gemeente Heuvelland, dit op grond van de volgende motivering:
“Op 7 mei 2025 heeft de procureur-generaal van het Hof van Beroep te Gent een ongunstig advies uitgebracht. De procureur-generaal schrijft het volgende in zijn brief aan de gouverneur van West-Vlaanderen:
‘Met verwijzing naar uw mailbericht van 5 maart 2025, heb ik de eer u te doen kennen dat er lastens [verzoeker], geboren te leper op 21 februari 1986, voorgedragen burgemeester te Heuvelland, thans nog een strafrechtelijk opsporingsonderzoek hangende is te Brugge in het dossier BG.25.99.200631/24. De tenlastelegging is belangenneming door een ambtenaar. Ik sluit mij aan bij het ongunstig advies van de procureur des Konings West-Vlaanderen en heb bezwaar dat betrokkene zou voorgedragen worden voor het ambt van burgemeester te Heuvelland’.
Het advies van de procureur des Konings waarvan sprake in bovenstaande advies van de procureur-generaal vermeldt het volgende:
‘In antwoord op uw schrijven van 24 april 2025 deel ik u mee dat lastens [verzoeker] geboren te leper op 21 februari 1986, thans nog een strafrechtelijk opsporingsonderzoek hangende is, nl. BG.25.99.200631/24 – belangenneming door ambtenaar.
De feiten lijken dermate gegrond te zijn, dat een grondig onderzoek zich aandient. Het onderzoek werd opgestart n.a.v. het auditrapport van 29.08.2024 vanwege Audit Vlaanderen. Ik adviseer in de huidige stand van zaken om geen gunstig advies te verlenen voor de benoeming tot burgemeester. Betrokkene heeft geen strafrechtelijke
X-19.088-3/16
veroordeling opgelopen die nog niet is opgenomen in het Centraal Strafregister.’ Op 19 mei 2025 heeft de provinciegouverneur van West-Vlaanderen een ongunstig advies uitgebracht met betrekking tot de benoeming van [verzoeker] tot burgemeester van de gemeente Heuvelland. Het advies wordt als bijlage bij dit besluit gevoegd, en maakt er integraal deel van uit.
De conclusie van de provinciegouverneur luidt als volgt:
‘Gelet op het schrijven van de procureur-generaal dat melding maakt van een lopend strafrechtelijk opsporingsonderzoek en zijn onverkort en krachtdadig bezwaar tot voordracht als burgemeester, onverminderd het uitgangspunt van het vermoeden van onschuld.
Op grond van voorgaande is bijgevolg aan mijn ambt een situatie bekend die alsnog aanleiding zou kunnen geven tot een tuchtmaatregel ten aanzien van de aangewezen burgemeester uit hoofde van diens strafrechtelijk handelen en niet deontologisch functioneren.
Dit moet in zijn essentie worden bekeken vanuit de kracht – of is het de macht – van ‘le privilège du préalable de l’administration’ die enkel de (juris)prudentie als tegengewicht heeft, wetende dat ondertussen het beleid rebus sic stantibus uitvoering kan krijgen onder regie van de definitief te benoemen burgemeester.
Redelijke voorzichtigheid is bijgevolg een basishouding ter garantie van de lokale democratische prerogatieven, gelijk voor alle burgers, die in de kern moet worden geapprecieerd vanuit de houding van de...