Vonnis/arrest, Raad van State, 2025-02-28

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK
Xe KAMER
nr. 262.525 van 28 februari 2025
in de zaak A. 240.388/X-18.495
In zake : J.P.
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Floris Sebreghts en Pieter-Jan Van De Weyer kantoor houdend te 2600 Antwerpen Borsbeeksebrug 36
bij wie woonplaats wordt gekozen
tegen :
1. de STAD TURNHOUT
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Peter Flamey en Glenn Declercq kantoor houdend te 2018 Antwerpen Jan Van Rijswijcklaan 16
bij wie woonplaats wordt gekozen 2. het VLAAMSE GEWEST
Tussenkomende partij :
de NV B.M.
bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Annemie Van Deun kantoor houdend te 2360 Oud-Turnhout Steenweg op Turnhout 87/1
bij wie woonplaats wordt gekozen
--------------------------------------------------------------------------------------------------
I. Voorwerp van het beroep
1. Het beroep, ingesteld op 27 oktober 2023, strekt tot de nietigverklaring van :
a) het besluit van de gemeenteraad van de stad Turnhout van 26 juni 2023
houdende de definitieve vaststelling van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan „Boomkwekerij Maréchal‟, en
X-18.495-1/37
b) de beslissing van het team Milieueffectrapportage van het departement Omgeving van de Vlaamse overheid (hierna: team Mer) van 24 juni 2022 dat er voor het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan „Boomkwekerij Maréchal‟ geen planmilieueffectrapport (hierna: plan-MER) moet worden opgesteld.
II. Verloop van de rechtspleging
2. De eerste verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend.
De NV B.M. heeft een verzoekschrift tot tussenkomst ingediend.
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een verslag opgesteld.
Verzoeker heeft een laatste memorie ingediend. De eerste verwerende partij en de tussenkomende partij hebben een laatste memorie ingediend.
De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 14 februari 2025.
Staatsraad Stephan De Taeye heeft verslag uitgebracht.
Advocaat Pieter-Jan Van De Weyer, die verschijnt voor verzoeker, advocaat Glenn Declercq, die verschijnt voor de eerste verwerende partij en advocaat Jo Rans, die loco advocaat Annemie Van Deun verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord.
Eerste auditeur Wouter De Cock heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven.
X-18.495-2/37
Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973.
III. Feiten
3.1. Op 29 januari 2018 verleent de gemeenteraad van de stad Turnhout aan de nv B.M., een land- en tuinbouwbedrijf gelegen Kastelein te Turnhout (hierna: de site), een positief planologisch attest. Blijkens dit attest worden op korte termijn de volgende ontwikkelingen gewenst:
“- De verkoop van eigen gekweekte producten uitbreiden met de verkoop van niet eigen gekweekte producten. Hiervoor is een functiewijziging nodig van het gedeelte dat zal gebruikt worden in functie van verkoop.
- Regularisatie van de bestaande verhardingen, met uitzondering van die verhardingen die vergund zijn of vrijgesteld van vergunning zijn cfr. het vrijstellingsbesluit. Vrijgesteld van vergunning zijn de strikt noodzakelijke toegangen tot en opritten naar het agrarische bedrijfsgebouw, inclusief de bedrijfswoning.
Concreet betekent dit een functiewijziging van de serre met een oppervlakte van 9218,50 m² (waarvan 8979 m² verkoopsoppervlakte) en een functiewijziging van de ruimte die gebruikt wordt in functie van buitenverkoop. Dit gaat over 5.000m². In totaal wordt zo een nettohandelsoppervlakte van 13.979m² gerealiseerd. Dit komt overeen met 7,1% van de totale bedrijfsoppervlakte.
Volgende verharding dient geregulariseerd te worden:
- De verharding i.f.v. de buitenopslag en verkoopsruimte ten zuidoosten van de serre (1.026 m²)
- De verharding ten noorden van het bos en rechts van de dreef. Deze doet dienst als laad- en loszone en parking voor landbouwvoertuigen. Bij grote drukte wordt deze zone gebruikt voor het stallen van wagens (max. 55 extra) (1.945 m²)
- De verharding ten oosten van de serre werd groter uitgevoerd dan vergund. Een regularisatie is noodzakelijk (laden en lossen vrachtwagens, stallen tractoren en stockage van planten in paletten) (1.218 m²)
- Betonverharding in oosten van plangebied gelegen tussen aangeplante dreef (nodig voor laden van opgekweekte bomen) (515 m²)
- Verharding rond opslaglood (buitenopslag en toegang loods) (691 m²).”
3.2. Op basis van dit planologisch attest dient de nv B.M. op 25 januari 2019 bij het college van burgemeester en schepenen van de stad Turnhout een aanvraag in voor een omgevingsvergunning voor het “wijzigen
X-18.495-3/37
van land- en tuinbouw naar detailhandel, het regulariseren van verhardingen en het vergroten van de detailhandelsoppervlakte bij het bedrijf van 9.500m² tot 13.979m² en het verder exploiteren en veranderen van het tuincentrum” op de site.
Op 12 september 2019 verleent het college van burgemeester en schepenen de gevraagde omgevingsvergunning. Op 18 oktober 2019 tekent de nv P.T. tegen die omgevingsvergunning een bestuurlijk beroep in bij de deputatie van de provincieraad van de provincie Antwerpen (hierna: de deputatie).
Op 23 december 2021 verleent de deputatie aan de nv B.M. een voorwaardelijke omgevingsvergunning voor het wijzigen van land- en tuinbouw naar detailhandel, het regulariseren van verhardingen en het vergroten van de detailhandelsoppervlakte bij het bedrijf van 9.500m² tot 13.979m² en het verder exploiteren en veranderen van het tuincentrum.
Op vordering van de nv P.T. vernietigt de Raad voor Vergunningsbetwistingen (hierna: RvVb) met zijn arrest nr. RvVb-A-2223-0804
van 27 april 2023 de voormelde vergunningsbeslissing van de deputatie van 23 december 2021, stelt hij zijn arrest in de plaats van de nieuw te nemen beslissing, en weigert hij de omgevingsvergunning.
3.3.1. Intussen, op 26 maart 2020, keurt het college van burgemeester en schepenen van de stad Turnhout de start- en procesnota goed voor de opmaak van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan „Boomkwekerij Maréchal‟ (hierna: het gemeentelijk RUP). De doelstelling ervan wordt in de scopingnota voor het gemeentelijk RUP als volgt omschreven :
“De opmaak van het RUP kadert in de beslissing van de stad Turnhout om een oplossing te bieden voor de zonevreemdheidsproblematiek van een aantal zonevreemde bedrijven: boomkwekerij [M.], plantencentrum [P.-V.]
en [M.M.]. [Elk] RUP heeft als doel de mogelijke ontwikkelingsperspectieven van het bedrijf in kaart te brengen op een duurzame en ruimtelijk verantwoorde manier.
Boomkwekerij [M.] is een historisch gegroeid landbouwbedrijf. Het betreft een agrarisch bedrijf (boomkwekerij) met verkoop van eigen gekweekte bomen en planten aan groothandelaars, tuinaanleggers en particulieren.
X-18.495-4/37
Er worden ook een aantal onmiddellijk aan de landbouw aanverwante producten verkocht, nl. producten die vereist zijn voor het kweken van bomen en planten.
Het bedrijf wil graag haar activiteiten verder uitbreiden. Het betreft een uitbreiding in activiteiten, niet in oppervlakte van het bedrijf. De bestaande activiteiten wenst het bedrijf te behouden als corebusiness, maar het bedrijf wenst ook te kunnen inspelen op de gewijzigde marktomstandigheden en wijzigende noden van de cliënten waarvoor het aanbieden van eigen gekweekt aanbod niet altijd voldoende is. Er is de wens om een meer continu aanbod van planten doorheen het hele jaar te kunnen aanbieden en ook de vraag naar een meer divers aanbod die de eigen productiecapaciteit te boven gaat. Het bedrijf wenst eveneens een aantal producten te verkopen die onmiddellijk aan tuinbouw en groenaanleg gerelateerd zijn (ondersteunende goederen). Het bedrijf wenst ook planten van andere collega kwekers te kunnen verkopen in functie van een leefbaar assortiment. Het bedrijf wenst niet naar een commercieel tuincentrum te evolueren, maar wel uit te groeien tot een gespecialiseerd plantencentrum.
Door de opmaak van een RUP dient te worden onderzocht wat de ruimtelijke mogelijkheden zijn voor de toekomst van het bedrijf waarbij ingezet wordt op de realisatie van een leefbaar landbouwbedrijf door een verbreding van de activiteiten.”
3.3.2. Overeenkomstig het bij koninklijk besluit van 30 september 1977 vastgestelde gewestplan „Turnhout‟ is het plangebied van het voorgenomen gemeentelijk RUP (hierna rood omlijnd) nagenoeg volledig bestemd tot „landschappelijk waardevol agrarisch gebied‟ en voor een beperkt deel tot „woongebied met landelijk karakter‟ :
X-18.495-5/37
3.3.3. Ten oosten en ten westen van het plangebied bevindt zich de speciale beschermingszone van het habitatrichtlijngebied (SBZ-H) „Vennen, heiden en moerassen rond Turnhout (BE2100024)‟.
Figuur 4.5 „Overschrijding van de kritische depositiewaarde van de actueel aanwezige habitats, op basis van de gemodelleerde stikstofdeposities volgens het VLOPS17-model, dat gebruik maakt van emissie- en meteogegevens van het jaar 2012, en de vectoriële habitatkaart, uitgave 2016 (De Saeger et al.
2016)‟ van de „PAS-gebiedsanalyse in het kader van herstelmaatregelen voor BE2100024 Vennen, heiden en moerassen rond Turnhout‟ geeft het volgende grafisch beeld weer met betrekking tot de overschrijding van de kritische depositiewaarde (hierna: KDW) in de SBZ-H – de locatie het plangebied van het gemeentelijk RUP wordt er ter verduidelijking benaderend op aangeduid:
X-18.495-6/37
Plangebied gemeentelijk RUP
Tabel 4.3 „Kritische depositiewaarde (KDW), totale oppervlakte en oppervlakte in overschrijding (actueel en prognose voor 2025 en 2030) voor de actueel binnen de deelzone aanwezige habitattypen‟ van de gebiedsanalyse inzake de programmatorische aanpak stikstof (hierna: PAS) geeft nog het volgende met betrekking tot de overschrijding in oppervlakte van de KDW weer :
X-18.495-7/37
“
”
3.4. Van 23 juli tot 21 september 2020 wordt over de start- en procesnota van het gemeentelijk RUP een publieke...