Vonnis/arrest, Raad van State, 2023-03-02

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK VIIe KAMER nr. 255.937 van 2 maart 2023 in de zaak A. 235.484/VII-41.283 In zake : Willy RIVIÈRE bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jo Goethals kantoor houdend te 8800 Roeselare Kwadestraat 151 B, bus 41 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen het VLAAMSE GEWEST bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaten Willem Slosse en Stijn Brusselmans kantoor houdend te 2018 Antwerpen Mechelsesteenweg 64, bus 201 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------- I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 18 januari 2022, strekt tot de nietigverklaring van het besluit van de Vlaamse minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme van 11 november 2021 dat - het beroep van verzoeker tegen het onderdeel van het besluit van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (hierna: OVAM) van 21 augustus 2017, waarbij de OVAM beslist dat verzoeker niet cumulatief voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden vermeld in artikel 23, § 2, van het decreet van 27 oktober 2006 ‘betreffende de bodemsanering en de bodembescherming’ (hierna: bodemdecreet) voor zijn aandeel in de grond verworven in 2000 en aldus in zijn hoedanigheid van eigenaar, voor zijn aandeel in de grond verworven in 2000, niet wordt vrijgesteld van de verplichting om bodemsanering uit te voeren voor de historische bodemverontreiniging met minerale olie, BTEX, VOCl’s en zware metalen in het vaste deel van de aarde en in het grondwater die tot stand gekomen is op de grond, ongegrond verklaart VII-41.283-1/22 - het voormelde besluit van de OVAM van 21 augustus 2017 bevestigt voor wat betreft perceel 1376F voor het gedeelte dat verzoeker heeft verworven in 2000 - het voormelde besluit van de OVAM van 21 augustus 2017 opheft voor wat betreft perceel 1375C; - besluit dat verzoeker niet cumulatief voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden vermeld in artikel 23, § 2, van het bodemdecreet en dat hij aldus in zijn hoedanigheid van eigenaar moet overgaan tot bodemsanering voor de historische bodemverontreiniging met minerale olie, BTEX, VOCl’s en zware metalen in het vaste deel van de aarde en in het grondwater die tot stand gekomen is op perceel 1376F voor het gedeelte dat hij heeft verworven in 2000; - besluit dat verzoeker niet cumulatief voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden vermeld in artikel 23, § 2, van het bodemdecreet en dat hij aldus in zijn hoedanigheid van eigenaar moet overgaan tot bodemsanering voor de historische bodemverontreiniging met minerale olie, BTEX, VOCl’s en zware metalen in het vaste deel van de aarde en in het grondwater die tot stand gekomen is op perceel 1375C. II. Verloop van de rechtspleging 2. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en verzoeker heeft een memorie van wederantwoord ingediend. Auditeur Benny De Sutter heeft op 17 augustus 2022 een verslag opgesteld. Verzoeker heeft een verzoek tot voortzetting van het geding en een laatste memorie ingediend. De verwerende partij heeft een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 26 januari 2023. Staatsraad Pierre Lefranc heeft verslag uitgebracht. VII-41.283-2/22 Advocaat Michiel Deweirdt, die loco advocaat Jo Goethals verschijnt voor verzoeker en advocaat Bart Bronders, die loco advocaten Willem Slosse en Stijn Brusselmans verschijnt voor de verwerende partij, zijn gehoord. Auditeur Benny De Sutter heeft een met dit arrest eensluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, gecoördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3. Tussen 1964 en 2005 baat de bvba Renove een metaalbewerkingsplaats uit in een loods op een stuk grond gelegen aan de Ardooisesteenweg 432 - 434 te Roeselare. De grond staat kadastraal gekend als afdeling 2, sectie B, nrs. 1376F en 1375C. Tot 1971 wordt in de inrichting metaal geanodiseerd, gekathodiseerd, chemisch gezwart en gechromeerd. Vanaf 1971 beperken de activiteiten zich tot het draaien en frezen van metalen. De spuitcabine bleef evenwel in gebruik tot aan het eind van de activiteiten van voormelde vennootschap in 2005. 4. Perceel nr. 1376F was eigendom van de ouders van verzoeker. Ingevolge de aanvaarding van de nalatenschap van zijn vader, wordt verzoeker in 1989 mede-eigenaar, in blote eigendom, van dit perceel. In 2000 verwerft hij, door de aanvaarding van de nalatenschap van zijn moeder, het overige gedeelte van de blote eigendom, alsook het vruchtgebruik op het perceel. Perceel nr. 1375C wordt door verzoeker aangekocht op 24 januari 1998. VII-41.283-3/22 5. Op 23 maart 2005 wordt in opdracht van de bvba Renove een oriënterend bodemonderzoek uitgevoerd op de voormelde percelen (hierna: de grond). 6. Op 26 januari 2017 wordt in opdracht van verzoeker een beschrijvend bodemonderzoek uitgevoerd op de grond. De OVAM verklaart het beschrijvend bodemonderzoek op 27 maart 2017 conform aan de bepalingen van het bodemdecreet. Uit het verslag van het beschrijvend bodemonderzoek blijkt dat de grond is aangetast door een historische bodemverontreiniging met minerale olie, BTEX, VOCl’s en zware metalen in het vaste deel van de aarde en in het grondwater. De OVAM is van oordeel dat de historische bodemverontreiniging een ernstige bodemverontreiniging vormt. 7. Met een schrijven van 27 maart 2017 maant de OVAM verzoeker, in zijn hoedanigheid van eigenaar van de grond, aan om prioritair over te gaan tot bodemsanering voor de vastgestelde historische verontreiniging. 8. Bij brief van 20 juni 2017 vraagt verzoeker om vrijstelling van de saneringsplicht. 9. Op 21 augustus 2017 beslist de OVAM dat verzoeker slechts deels in aanmerking komt voor een vrijstelling. Enerzijds oordeelt de OVAM dat verzoeker voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden vermeld in artikel 23, § 2, van het bodemdecreet voor zijn aandeel in de grond verworven in 1989 en dat hij aldus in zijn hoedanigheid van eigenaar, voor zijn aandeel in de grond verworven in 1989, wordt vrijgesteld van de verplichting om de bodemsanering uit te voeren. VII-41.283-4/22 Anderzijds oordeelt de OVAM dat verzoeker niet voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden vermeld in artikel 23, § 2, van het bodemdecreet voor zijn aandeel in de grond verworven in 2000 en hij aldus in zijn hoedanigheid van eigenaar, voor zijn aandeel in de grond verworven in 2000, niet wordt vrijgesteld van de verplichting om de bodemsanering uit te voeren. In deze beslissing, zo blijkt, gaat de OVAM ervan uit dat verzoeker ook voor wat betreft perceel nr. 1375C deels in 1989 en deels in 2000 eigenaar werd. 10. Verzoeker stelt bij de bevoegde Vlaamse minister administratief beroep in tegen het onderdeel van de voormelde beslissing van de OVAM van 21 augustus 2017 waarbij de OVAM oordeelt dat hij niet voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden, vermeld in artikel 23, § 2, van het bodemdecreet en hij aldus in zijn hoedanigheid van eigenaar niet wordt vrijgesteld van de verplichting om de bodemsanering van de betrokken historische bodemverontreiniging uit te voeren. 11. Bij besluit van 11 november 2021 verklaart de minister het beroep ongegrond. Zij bevestigt het besluit van de OVAM voor wat betreft perceel nr. 1376F voor het gedeelte dat verzoeker heeft verworven in 2000 en heft het besluit op voor wat betreft perceel nr. 1375C, in de mate dat de OVAM beslist dat verzoeker niet cumulatief voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden voor zijn aandeel verworven in 2000. Daarnaast beslist de minister dat verzoeker niet voldoet aan de vrijstellingsvoorwaarden, vermeld in artikel 23, § 2, van het bodemdecreet en dus in zijn hoedanigheid van eigenaar moet overgaan tot bodemsanering voor de historische bodemverontreiniging met minerale olie, BTEX, VOCl’s en zware metalen in het vaste deel van de aarde en in het grondwater die tot stand is gekomen op perceel nr. 1376F, voor het gedeelte dat hij heeft verworven in 2000, en op perceel nr. 1375C. VII-41.283-5/22 Dit is de bestreden beslissing die onder meer steunt op de volgende overwegingen: “De beroeper verwierf de helft van het perceel 1376 F in blote eigendom ingevolge het overlijden van zijn vader op 20 mei 1989. Deze eigendomsverwerving en bijhorende beoordeling van de voorwaarden van artikel 23, §2 Bodemdecreet van [27] oktober 2006 maken niet het voorwerp uit van voorliggend administratief beroep. De beroeper verwierf de andere helft van het perceel 1376 F in blote eigendom ingevolge het overlijden van zijn moeder, mevrouw MAGDALENA CARREWYN, op 2 december 2000. De beroeper verkeerde op het ogenblik van de verwerving van de grond dus in een bijzondere hoedanigheid, met name deze van erfgenaam. Bij de overdracht van een grond naar aanleiding van een overlijden is de bijzondere overdrachtsregeling, die wordt voorzien in artikel 102 en volgende Bodemdecreet van 27 oktober 2006, niet van toepassing en de erfgerechtigden kunnen bijgevolg niet genieten van die beschermingsregeling. Met toepassing van artikel 50, 3° VLAREBO-besluit van 14 december 2007 rechtvaardigt de bijzondere hoedanigheid van erfgenaam een specifieke invulling van de kennisvoorwaarde. De positie van de erflater/erflaatster wordt bij de beoordeling betrokken. Op hypothetische wijze wordt nagegaan of de erflater/erflaatster, indien deze de vrijstelling van de saneringsplicht zou aanvragen,...