Vonnis/arrest, Raad van State, 2024-06-06

RAAD VAN STATE, AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK IXe KAMER nr. 260.045 van zes juni 2024 in de zaak A. 238.666/IX-10.227 In zake: XXXX bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Luk De Schrijver kantoor houdend te 9090 Melle Brusselsesteenweg 326 bij wie woonplaats wordt gekozen tegen de BELGISCHE STAAT, vertegenwoordigd door de minister van Justitie bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Jürgen Vanpraet kantoor houdend te 8820 Torhout Oostendestraat 306 A bij wie woonplaats wordt gekozen Tussenkomende partij XXXX bijgestaan en vertegenwoordigd door advocaat Bart De Becker kantoor houdend te 8500 Kortrijk Groeningestraat 33 bij wie woonplaats wordt gekozen -------------------------------------------------------------------------------------------------- I. Voorwerp van het beroep 1. Het beroep, ingesteld op 18 maart 2023, strekt tot de nietigverklaring van het koninklijk besluit van 12 januari 2023 waarbij de tussenkomende partij wordt aangewezen tot het mandaat van voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Gent voor een termijn van vijf jaar IX-10.227-1/65 II. Verloop van de rechtspleging 2. Bij arrest nr. 256.154 van 28 maart 2023 is het verzoek tot tussenkomst ingewilligd en is de vordering tot schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de tenuitvoerlegging van de bestreden beslissing verworpen De verzoekende partij heeft een verzoekschrift tot voortzetting van de rechtspleging ingediend. De verwerende partij heeft een memorie van antwoord ingediend en de verzoekende partij heeft een memorie van wederantwoord ingediend. De tussenkomende partij heeft een memorie ingediend. Eerste auditeur Melissa Celis heeft een verslag opgesteld. De verzoekende partij, de verwerende partij en de tussenkomende partij hebben een laatste memorie ingediend. De partijen zijn opgeroepen voor de terechtzitting, die heeft plaatsgevonden op 22 april 2024. Kamervoorzitter Geert Van Haegendoren heeft verslag uitgebracht. Advocaat Luk De Schrijver, die verschijnt voor de verzoekende partij, advocaat Jürgen Vanpraet, die verschijnt voor de verwerende partij en advocaat Bart De Becker, die verschijnt voor de tussenkomende partij, zijn gehoord. IX-10.227-2/65 Eerste auditeur Melissa Celis heeft een andersluidend advies gegeven. Er is toepassing gemaakt van de bepalingen op het gebruik der talen, vervat in titel VI, hoofdstuk II, van de wetten op de Raad van State, ge- coördineerd op 12 januari 1973. III. Feiten 3.1. Bij koninklijk besluit van 25 april 2014 wordt PVI aangewezen tot het mandaat van voorzitter van de rechtbank van koophandel te Gent voor een termijn van vijf jaar. Dit koninklijk besluit wordt door de Raad van State vernietigd bij arrest nr. é.077 van 30 november 2015. Bij koninklijk besluit van 22 december 2016 wordt PVI opnieuw aangewezen tot het mandaat van voorzitter van de rechtbank van koophandel te Gent voor een termijn van vijf jaar. Dit koninklijk besluit wordt door de Raad van State vernietigd bij arrest nr. 245.565 van 30 september 2019. Bij koninklijk besluit van 27 maart 2020 wordt verzoekster aangewezen tot het mandaat van voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Gent voor een termijn van vijf jaar. Dit koninklijk besluit wordt op vordering van de tussenkomende partij door de Raad van State vernietigd bij arrest nr. 254.628 van 29 september 2022. 3.2. Op 25 oktober 2022 bezorgt de minister van Justitie de lijst van kandidaten voor het betreffende mandaat, met hun benoemingsdossiers, aan de voorzitter van de Nederlandstalige benoemings- en aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de Justitie (BAC), met het oog op een nieuwe voordracht. De kandidaten worden door de BAC uitgenodigd om te worden gehoord. Daarbij wordt hen het volgende meegedeeld: IX-10.227-3/65 “De procedure zal worden hernomen vanaf het punt waar de Raad van State een onregelmatigheid heeft vastgesteld. Gelet op de gevolgen die moeten worden verleend aan een vernietigingsarrest van de Raad van State, kunt u uw dossier niet actualiseren.” Op 15 november 2022 beslist de BAC, verzoekster en de tussenkomende partij gehoord, om de tussenkomende partij voor te dragen en om verzoekster niet voor te dragen. Bij koninklijk besluit van 12 januari 2023 wordt de tussenkomende partij aangewezen tot het mandaat van voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Gent voor een termijn van vijf jaar. Dit is het thans bestreden besluit, waarvan de motivering luidt: “Gelet op het Gerechtelijk Wetboek, de artikelen 189 en 259quater; Gelet op het arrest van de Raad van State, nr. 254.628 van 29 september 2022, waarbij het koninklijk besluit van 27 maart 2022 tot aanwijzing van [verzoekster] tot het mandaat van voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Gent is vernietigd; Overwegende dat het mandaat van voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Gent, werd bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 31 oktober 2019; Overwegende dat [de tussenkomende partij], rechter in de ondernemingsrechtbank te Gent, houder is van het diploma licentiaat in de rechten in de Nederlandse taal; Overwegende dat de door de wet voorziene adviezen werden gevraagd op 5 december 2019 en 18 december 2019; Overwegende dat deze adviezen werden uitgebracht binnen de wettelijke termijn; Overwegende dat de Nederlandstalige Benoemings- en Aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de Justitie op 25 oktober 2022 werd verzocht een voordracht te verrichten; Overwegende dat deze kandidaat, met de vereiste meerderheid van twee derde van de uitgebrachte stemmen, door deze commissie werd voorgedragen voor de vacante plaats van voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Gent, op grond van volgende motivering: ‘Bij arrest nr. 254.628 van 29 september 2022 heeft de Raad van State het koninklijk besluit van 27 maart 2020 dat [verzoekster] aanwijst tot het mandaat van voorzitter van de ondernemingsrechtbank te Gent voor een termijn van vijf jaar, vernietigd. Ingevolge de ex tunc-werking van voornoemd annulatiearrest is de plaats van voorzitter bij de ondernemingsrechtbank te Gent opnieuw vacant. De minister van Justitie heeft gevraagd om de aanwijzingsprocedure te hernemen vanaf het punt waar er een onregelmatigheid werd vastgesteld door de Raad van State. Het dossier voor deze vacante plaats werd daarom op 25 oktober 2022 IX-10.227-4/65 door de FOD Justitie opnieuw aan de benoemings- en aanwijzingscommissie van de Hoge Raad voor de Justitie overgemaakt. Dit impliceert dat de commissie overeenkomstig artikel 259quater Ger.W. een nieuwe voordracht moet verrichten binnen veertig dagen na het verzoek tot voordracht. […] In het dossier van de kandidaten bevinden zich de volgende stukken, zoals destijds ook op 28 januari 2020 door de FOD Justitie overgemaakt: - een curriculum vitae en motivatiebrief; - een advies van de waarnemend voorzitter van de ondernemingsrechtbank Gent; - een advies van de vertegenwoordiger van de balie; - een advies van de eerste voorzitter en de algemene vergadering van het hof van beroep te Gent over de benoeming in post-mandaat; - een advies van de eerste voorzitter van het hof van beroep van Gent; - een uittreksel uit het strafregister. De aanwijzingsdossiers bevatten voor iedere kandidaat daarnaast een op vraag van de Hoge Raad voor de Justitie opgemaakt beleidsplan en een assessmentrapport, dat een synthese is van de bevindingen uit het interview, het rollenspel en de analyse van de resultaten van de persoonlijkheidsvragenlijsten waaraan de kandidaten werden onderworpen. Wat het door de eerste voorzitter van het hof van beroep van Gent verstrekte advies betreft, heeft de Raad van State in het voornoemde vernietigingsarrest nr. 254.628 van 29 september 2022 geoordeeld dat bij een heroverweging de benoemings- en aanwijzingscommissie dit advies inhoudelijk moet betrekken. De Raad van State stelt in dit arrest dat aangezien de in het eerste lid, § 2, 2°, van artikel 259quater Ger.W., bedoelde korpschef, dezelfde persoon is als de in het eerste lid, § 2, 1°, bedoelde korpschef, het bijkomend advies aan de eerste voorzitter van het hof van beroep van Gent, korpschef van het onmiddellijk hogere rechtscollege, moest worden gevraagd. Daarnaast stelt de Raad van State vast dat, hoewel de minister de termijn luidens artikel 259quater, § 2, eerste lid, Ger.W., niet heeft gerespecteerd (de bekendmaking van de vacante plaats dateert van 31 oktober 2019 en zijn adviesaanvraag dateert van 18 december 2019), ‘de termijn slechts in beperkte mate is overschreden, dat de eerste voorzitter wel degelijk binnen de hem toegemeten tijd over elke kandidaat advies verleend heeft, dat zijn advies meegedeeld is aan de betrokken kandidaat die er haar of zijn opmerkingen over kon optekenen en dat de adviezen met de eventuele opmerkingen, samen met de andere documenten, in het aanwijzingsdossier van de kandidaten is meegedeeld aan de BAC. De vertraging bij de adviesaanvraag heeft de besluitvorming in de schoot van de BAC dus niet bezwaard. Gelet ook op de zo-even gedane vaststelling dat de adviezen wettelijk vereist zijn, is er geen grond om er wegens de laattijdigheid van de minister geen rekening mee te houden’. Gelet op het voorgaande is de benoemings- en aanwijzingscommissie vandaag van oordeel dat het door de eerste voorzitter van het hof van IX-10.227-5/65 beroep van Gent verstrekte advies in haar afweging inhoudelijk moet worden betrokken. Wat het gevraagde profiel betreft moet worden verwezen naar het standaardprofiel voor de functie van voorzitter van een ondernemingsrechtbank, zoals gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 6 november 2015. Volgens de door de eerste voorzitter van het hof van beroep van Gent uitgebrachte adviezen heeft de ondernemingsrechtbank Gent nood aan een verbindende korpschef, die met de nodige diplomatie, overtuigingskracht en charisma ernaar zal moeten streven van de ondernemingsrechtbank Gent een rechtbank te maken waar de van algemene bekendheid zijnde spanningen en problemen van het...