Vonnis/arrest, Ondernemingsrechtbank Gent, 2026-02-03

De Ondernemingsrechtbank Gent, afdeling Gent, 2de kamer:
.
In de zaak van:
Meester [S] handelend in zijn hoedanigheid van curator van het faillissement BV [ABC]
Eiser q.q.
.
Advocatenkantoor [ZX] met zetel […]
Mr. [X], advocaat […]
Mr. [Z], advocaat […]
Verweerders,
Vertegenwoordigd door Mrs.[…]
.
Mr. [X], advocaat, in eigen naam en in haar hoedanigheid van voorlopige bewindvoerder van de BV [ABC]
Verweerster in tussenkomst en vrijwaring,
Vertegenwoordigd door Mr. […]
.
Inhoud:
I. Informatie over de procedure
II. Feiten die aanleiding geven tot het geschil
III. Vorderingen van partijen
IV. De ontvankelijkheid
V. De beoordeling van de hoofdeis ten gronde
V.A. Voorafgaand theoretisch kader nopens de voorlopige bewindvoerder XX.32 WER
V.B. De opgeworpen rechtsgronden.
V.C. Concrete toepassing
VI. De beoordeling van de tegeneis
VII. De gerechtskosten
VIII. De beslissing
.
I. INFORMATIE OVER DE PROCEDURE
.
1.1. Het geding werd ingeleid bij dagvaarding betekend aan verweerders op 24 november 2024.
Mr. [Y] werd gedagvaard in tussenkomst en vrijwaring bij dagvaarding betekend op 3 juni 2025.
Partijen namen conclusies en hebben met onderling akkoord afgeweken van de eerder bepaalde conclusietermijnen in toepassing van artikel 747, §2 Ger.W.
De rechtbank heeft de partijen in openbare terechtzitting van 23 december 2025 gehoord, waarna de debatten werden gesloten en de zaak in beraad werd genomen.
De rechtbank heeft kennis genomen van het rechtsplegingsdossier en de neergelegde stukken.
De bepalingen van de wet van 15 juni 1935 op het taalgebruik in gerechtszaken worden nageleefd.
.
II. FEITEN DIE AANLEIDING GEVEN TOT HET GESCHIL
.
2.1. Eiser is curator van BV [ABC], hiertoe aangesteld bij vonnis van faillietverklaring van 15 april 2024.
Tweede en derde verweerder zijn advocaten verbonden aan het hetzelfde advocatenkantoor, zijnde eerste verweerder. Het advocatenkantoor zou hebben opgetreden voor de BV [ABC] voorafgaand aan de faillietverklaring, waarbij mr. [X] het dossier behartigde (zgn. dominus litis).
Verweerster in gedwongen tussenkomst, mr. [Y], was voorafgaand aan het faillissement de voorlopige bewindvoerder over BV [ABC], aangesteld op grond van artikel XX.32 WER.
.
2.2. De BV [ABC] betrof een onderneming in moeilijkheden.
Bij beschikking van 8 november 2023 van de voorzitter van de ondernemingsrechtbank Gent werd mr. [Y] aangesteld als voorlopige bewindvoerder over de BV [ABC] op grond van artikel XX.32 WER. De bevoegdheden van de enige bestuurder, [R], werden volledig ontnomen. De opdracht van de voorlopige bewindvoerder luidde onder meer:
- “het volledige beheer over de goederen van [ABC] BV waar te nemen;
- als wettelijke vertegenwoordiger de positie van [ABC] BV in het handelsverkeer waar te nemen en haar ten aanzien van eender welke derde te vertegenwoordigen;
- bij wijze van bewarende maatregel, alle financiële rekeningen van [ABC] BV te beheren en de derden te verwittigen om uitsluitend in zijn handen te betalen.”
In de aanstellingsbeschikking werd verder voor recht gezegd dat de kosten en het ereloon van het voorlopige bewind dienden te worden geprovisioneerd door de BV [ABC]. Aan de voorlopige bewindvoerder werd verder het voordeel van de kosteloze rechtspleging toegekend om, zo nodig, procedures betreffende de BV [ABC] inzake faillissement, de gerechtelijke ontbinding en de gerechtelijke reorganisatie, te voeren.
.
2.3. Op 28 november 2023 is de voorlopige bewindvoerder overgegaan tot dagvaarding in faillietverklaring van de BV [ABC]. In de dagvaarding stelde de voorlopige bewindvoerder onder meer:
“Recent werd verzoekster ook aangeschreven door de raadsman van de bestuurder van gedaagde, meester [X]. Meester [X] deelt mee van de heer [R] mandaat te hebben gekregen om de interne reorganisatie van gedaagde voor te bereiden alsook de procedure van een gerechtelijke reorganisatie op te starten. Verzoekster volgt dit ook mee op conform de opdracht gegeven door Uw rechtbank doch dient vast te stellen dat men op datum van vandaag nog zaken dient bij/uit te werken. Verzoekster is daarentegen gehouden tot de vervaltermijn van 21 dagen voorzien in artikel XX.32 WER”
.
2.4. De vordering tot faillietverklaring werd ingeleid op 12 december 2023 en uitgesteld.
Op 28 december 2023 werd namens de BV [ABC] een “verzoekschrift gerechtelijke reorganisatie met als doel de overdracht onder gerechtelijk gezag van het geheel of een gedeelte van de activa of de activiteiten aan derden” neergelegd.
In de aanhef van het verzoekschrift werd vermeld dat de BV [ABC] wordt “vertegenwoordigd door” enerzijds “mr. [X] met kantoor te 9000 Gent […] ” en anderzijds “mr. [Y] in haar hoedanigheid van voorlopig bewindvoerder daartoe aangesteld bij vonnis van de Ondernemingsrechtbank Gent, afdeling Gent dd. 08.11.2023”.
Het verzoekschrift werd zowel getekend door mr. [X] in hoedanigheid van raadsman, alsook door mr. [Y] in hoedanigheid van voorlopige bewindvoerder en [R], bestuurder van BV [ABC].
.
2.5. Bij vonnis van 16 januari 2024 van deze rechtbank werd voor de BV [ABC] de procedure tot overdracht onder gerechtelijk gezag geopend en werd een periode van opschorting bepaald tot 15 mei 2024. Er werden twee vereffeningsdeskundigen aangesteld.
.
2.6. Op 29 maart 2024 werd door de voorlopige bewindvoerder een verzoekschrift tot voortijdige beëindiging van de procedure tot overdracht onder gerechtelijk gezag neergelegd met van toepassing van artikel XX.62, §2 WER. Volgens conclusie van de voorlopige bewindvoerder om reden dat “gelet op de verslechterde toestand van de [ABC] tijdens de GRP-procedure, de [ABC] niet meer in staat was de continuïteit van haar activiteiten te verzekeren overeenkomstig het doel van de procedure”.
.
2.7. Het verzoek van de voorlopige bewindvoerder werd ingewilligd. Bij vonnis van 15 april 2024 werd de procedure tot overdracht onder gerechtelijk gezag voortijdig beëindigd en de BV [ABC] werd failliet verklaard.
Uit het vonnis blijkt dat op de zitting onder meer zijn verschenen mr. [Y] in haar hoedanigheid van voorlopige bewindvoerder van de BV [ABC] en de BV [ABC], “vertegenwoordigd door haar bestuurder de heer [R], bijgestaan door meester [X]”.
Eiser q.q. werd aangesteld als curator.
.
2.8. Tijdens het faillissementsbewind ontstaat er een discussie tussen eiser q.q. en mr. [X].
Eiser q.q. stelt vast dat in een periode van 5 maanden voorafgaand aan de faillietverklaring van BV [ABC], mr. [X] een totaalbedrag van 41.735,00 EUR uit hoofde van ereloonfacturen heeft ontvangen vanwege de BV [ABC]. Dit terwijl de BV [ABC] in die maanden onder het voorlopige bewind stond van mr. [Y].
Eiser q.q. verwijst naar volgende facturen:
- Factuur 2023/8/110 d.d. 14/11/2023: 6.957,50 EUR
- Factuur 2024/8/002 d.d. 03/01/2024: 5.999,35 EUR
- Factuur 2024/8/016 d.d. 28/02/2024: 12.175,63 EUR
- Factuur 2024/8/0030 d.d. 08/04/2024: 16.604,64 EUR
Totaal : 41.735 EUR.
Deze facturen werden hoofdzakelijk betaald door middel van compensatie met derdengelden beschikbaar op de derdenrekening van mr. [X] tijdens de periode van opschorting in de procedure overdracht over gerechtelijk gezag. Er werd door BV [ABC] middels overschrijving een saldo van 3.131,66 EUR aan mr. [X] betaald op 15 april 2024, zijnde de dag van faillietverklaring.
Eiser q.q. is van oordeel dat de door mr. [X] sinds november 2023 ontvangen erelonen moeten terugbetaald worden aan de failliete boedel. Eiser q.q. vordert betaling van 41.735,00 EUR op grond van artikelen XX.110 WER, XX.112 WER en XX.114 WER.
.
2.9. Op 24 november 2024 is eiser q.q. overgegaan tot dagvaarding van verweerders.
Eiser q.q. wijst erop dat de datum van staking van betaling in het faillissement BV [ABC] werd teruggebracht naar 15 oktober 2023, zes maanden voor faillietverklaring. Mr. [X] zou zijn cliënte geadviseerd hebben om het faillissement zo lang mogelijk uit te stellen en zou tegen het belang van de schuldeisers hebben volhard in een procedure overdracht onder gerechtelijk gezag die geen slaagkansen had.
Mr. [X] zou zijn ereloonfacturen hebben gecompenseerd met derdengelden op een ogenblik dat “het voor iedereen al zeer duidelijk was dat de voorwaarden voor de opschorting niet langer vervuld waren” of “toen al duidelijk was dat het faillissement onafwendbaar was”. Volgens eiser q.q. kon of mocht mr. [X] niet betaald worden door BV [ABC] aangezien hij niet heeft opgetreden in opdracht van of voor de voorlopige bewindvoerder, maar wel voor de BV [ABC] aan wie hij rechtstreeks heeft gefactureerd. Eiser q.q. maakt gewag van “dubbele kosten” ten nadele van de schuldeisers. Hij stelt dat de kosten van een eigen advocaat voor de BV [ABC] moeten betaald worden met middelen voorgeschoten door de bestuurder-aandeelhouder en niet door compensaties met derdengelden staande het bewind. Eiser q.q. ziet hierin een bedrieglijke benadeling van de schuldeisers.
.
2.10. Verweerders betwisten de aanspraken van eiser q.q. Zij stellen dat zij vóór november 2023 nimmer raadsman van de BV [ABC] zijn geweest en dat BV [ABC] met hen in contact werd gebracht door de voorlopige bewindvoerder, mr. [Y], met het oog op een mogelijke procedure overdracht onder gerechtelijk gezag. Verweerders hebben de opdracht gekregen als advocaat van de BV [ABC] de procedure van overdracht onder gerechtelijk gezag op te starten en te begeleiden. Deze opdracht werd bevestigd door de voorlopige bewindvoerder. Verweerders werden als advocaat tevens gemandateerd om bepaalde invorderingsdossiers voor de BV [ABC] te behartigen, alsook hangende gedingen inzake huur. Verweerders hebben in transparantie samengewerkt met de voorlopige bewindvoerder die de ereloonstaten en de wijze van betaling ervan steeds heeft goedgekeurd. Verweerders hebben hun taak als advocaat van BV [ABC] uitgevoerd en zijn daarvoor vergoed met goedkeuring van de voorlopige bewindvoerder. Verweerders wijzen verder naar de artikelen XX.53 en XX.58 WER en stellen dat de betaling van hun prestaties vereist was voor de continuïteit van de onderneming. Zij...