Vonnis/arrest, Ondernemingsrechtbank Antwerpen, 2026-01-29

Ondernemingsrechtbank Antwerpen, afdeling Antwerpen
Vonnis
Veertiende kamer
Maatschappij G, en Eigenaar B,
TEGEN
Vastgoed A,
Aannemingen C,
Ingenieursstudies E,
Architect F,
Funderingen D, en Maatschappij G,
Maatschappij H,
Beroepsverzekeraar I,
INHOUD
I. Situering van het geschil 4
II. Procedureverloop 5
III. Eisen 5
IV. Beoordeling 8
A. Deskundigenonderzoek 8
B. Aansprakelijkheden, vrijwaringen en regres 9
1. Standpunten 9
2. Eisen tussen de buren – mede-eigenaars 11
3. Vrijwaringen foutloze schade 12
4. Vrijwaringen schade uit fout en regres 14
C. Verzekeringsdekkingen 16
1. Standpunten 16
2. Dekking onder BA-polis Ingenieursstudies E 18
3. Dekking onder BA-polis Funderingen D 24
4. Dekking onder ABR-polis(sen) 25
V. Gerechtskosten 26
VI. Beslissing 29
I. SITUERING VAN HET GESCHIL
Het geschil betreft beschadigingen naar aanleiding van verbouwingswerken aan de verbouwde en herbestemde kazerne te X. Vastgoed A is eigenaar van de kelder, het gelijkvloers en de eerste verdieping, en Eigenaar B van de tweede verdieping. Vastgoed A was de opdrachtgever, Aannemingen C de hoofdaannemer en Funderingen D de onderaannemer voor funderings- en beschoeiingswerken. Ingenieursstudies E was de ingenieur stabiliteit en Architect F was de architect. Eiseres Maatschappij G was ABR-verzekeraar van Eigenaar B. Maatschappij H was de ABR-verzekeraar van hoofdaannemer Aannemingen C. Maatschappij G was ook de BA-verzekeraar van onderaannemer Funderingen D. Beroepsverzekeraar I was de verzekeraar van Ingenieursstudies E (beroeps- en bedrijfsaansprakelijkheid).
De met Vastgoed A verbonden vennootschap Vastgoed Abis [gepseudonimiseerd] was eveneens opdrachtgever voor een gedeelte van de werken (afwerkingen) en zou een ABR-verzekering hebben afgesloten bij ABRVerzekeraar J. ABRVerzekeraar J [gepseudonimiseerd] was ook de BA-verzekeraar van Aannemingen C. Vastgoed Abis en ABRVerzekeraar J zijn niet betrokken in het geding.
Eigenaar B en Maatschappij G spreken Vastgoed A aan naar aanleiding van de schade. Vastgoed A betwist die hoofdeisen niet, en spreekt Aannemingen C aan in vrijwaring samen met ingenieur Ingenieursstudies E en Beroepsverzekeraar I. Aannemingen C gedraagt zich wat de vrijwaringseis voor foutloze schade naar de wijsheid van de rechtbank, maar betwist de vrijwaringseis voor de foutschade. Ze spreekt gedeeltelijk ondergeschikt Funderingen D aan in vrijwaring. Onderaannemer Funderingen D en Maatschappij G betwisten de vrijwaringseisen. Aannemingen C en Beroepsverzekeraar I stellen ondergeschikt vrijwarings- en regresvorderingen in tegen de andere partijen met wie ze samen zouden worden veroordeeld ten opzichte van Vastgoed A. Niemand spreekt de architect nog ten gronde aan.
Vastgoed A spreekt ook verzekeraar Beroepsverzekeraar I aan. Aannemingen C spreekt Maatschappij G aan, en ondergeschikt ook Maatschappij H en Beroepsverzekeraar I. Onderaannemer Funderingen D spreekt ondergeschikt Maatschappij H aan. Maatschappij H betwist dat ze tot dekking is gehouden Ook Beroepsverzekeraar I betwist de eisen in dekking.
Het faillissement van verweerder Ingenieursstudies E werd geopend op 29 mei 2018, en gesloten wegens ontoereikend actief op 5 april 2022.
II. PROCEDUREVERLOOP
Maatschappij G en Eigenaar B hebben het geding ingeleid bij dagvaarding betekend op 26 mei 2017 aan Vastgoed A. Op verzoek van Vastgoed A werd op 23 juni 2017 een dagvaarding in tussenkomst en vrijwaring betekend aan Aannemingen C, Ingenieursstudies E en Architect F. Op 4 juli 2017 legde Maatschappij H een verzoekschrift tot vrijwillige tussenkomst neer. Op 25 juli 2017 legden Funderingen D en Maatschappij G een verzoekschrift vrijwillige tussenkomst neer. Bij vonnis van 17 mei 2018 werd ir. Y aangesteld als deskundige.
Op verzoek van Vastgoed A werd op 4 maart 2019 een dagvaarding in gedwongen tussenkomst, vrijwaring en gemeenverklaring betekend aan Beroepsverzekeraar I. Bij vonnis van 19 november 2020 werd Beroepsverzekeraar I bevolen om tussen te komen en werd de aanstelling van ir. Y als deskundige bevestigd.
De zaak werd in beraad genomen op de openbare zitting van 8 januari 2025 nadat de raadslieden van de vertegenwoordigde partijen op die zitting werden gehoord.
De rechtbank hield rekening met de neergelegde syntheseconclusies en stukken.
In deze procedure werd de Wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken nageleefd.
III. EISEN
Maatschappij G en Eigenaar B eisen de veroordeling van Vastgoed A tot betaling van 42.700,00 euro aan Maatschappij G, te vermeerderen met een vergoedende interest op 40.000,00 euro vanaf 10 februari 2017 en op 2.700,00 euro vanaf 19 december 2017 tot aan de dag van de betekening van de dagvaarding en sedertdien met een gerechtelijke interest aan dezelfde rentevoet, en tot betaling aan Eigenaar B van 5.000,00 euro, te vermeerderen met een vergoedende interest op 47.700,00 euro vanaf 1 januari 2016 tot 9 februari 2017 en op 5.000,00 euro vanaf 10 februari 2017 tot aan de dag van de betekening van de dagvaarding en sedertdien met een gerechtelijke interest aan dezelfde rentevoet, en de kosten van het geding met inbegrip van de expertisekosten van 800,00 euro en met rechtsplegingsvergoedingen van 1.412,79 euro voor Maatschappij G van 3.924,42 euro voor Eigenaar B.
Vastgoed A eist de veroordeling van Aannemingen C om haar te vrijwaren ten belope van alle bedragen in hoofdsom, interest en kosten, waartoe ze veroordeeld wordt ten aanzien van de eisers voor wat betreft de foutloze aansprakelijkheid. Ze eist de veroordeling van Aannemingen C, Ingenieursstudies E in faling en Beroepsverzekeraar I in solidum om haar te vrijwaren ten belope van alle bedragen in hoofdsom, interest en kosten, waartoe ze veroordeeld wordt ten aanzien van de eisers voor wat betreft de aansprakelijkheid op basis van fout. Ondergeschikt eist ze de veroordeling van Aannemingen C tot vrijwaring voor wat betreft de foutloze aansprakelijkheid voor alle bedragen, en de veroordeling voor wat betreft de foutaansprakelijkheid van Aannemingen C voor 35% en van Ingenieursstudies E in faling en Beroepsverzekeraar I voor 65%, en om voor recht te zeggen dat de vrijstelling die Beroepsverzekeraar I kan opwerpen beperkt is tot 3.900,00 euro in plaats van 6.250,00 euro. Ze eist de veroordeling van Aannemingen C, Ingenieursstudies E in faling en Beroepsverzekeraar I, tot de verwijzing van de kosten en tot betaling van een derde van de expertisekosten (1.296,57 euro) en, in solidum, tot de kosten van de vrijwaringsvordering met inbegrip van een rechtsplegingsvergoeding van 3.750,00 en de dagvaardingskost. Op de zitting meldt de raadsman van Vastgoed A dat die partij afstand doet van de ingestelde eisen tegen de gefailleerde Ingenieursstudies E.
Aannemingen C vraagt eraan akte te verlenen dat ze zich naar de wijsheid van de rechtbank gedraagt in het kader van de vrijwaringsvordering van Vastgoed A over het aspect schade zonder fout, en eist de veroordeling van Funderingen D en Maatschappij G in gehele vrijwaring voor het aspect foutloze schade zo in hoofdsom, interesten en alle mogelijke kosten. Wat de aansprakelijkheid met fout betreft, vraagt Aannemingen C in hoofdorde de afwijzing van de eisen en om voor recht te zeggen dat er geen toerekenbare contractuele fout of nalatigheid van Funderingen D bewezen is, en ondergeschikt om die vorderingen maar voor maximaal 35% gegrond te verklaren met afwijzing van het meergevorderde of anders gevorderde, en om in nog ondergeschikte orde Funderingen D en Maatschappij G te veroordelen om haar daarvoor te vrijwaren. Meer ondergeschikt eist Aannemingen C de veroordeling van Maatschappij H tot vrijwaring voor het deel van de foutloze schade, ook indien er onvoldoende bewijs is van een fout van Funderingen D, voor de bedragen en aankleven waartoe ze zou worden veroordeeld. Ze eist ook de vrijwaring door Beroepsverzekeraar I in zoverre ze samen met dan wel in solidum met de gefailleerde zou zijn gehouden, zonder vrijstelling, en ondergeschikt die vrijstelling te bepalen op maximaal 3.900,00 euro. Ze vraagt de afwijzing van de eis in regres door Beroepsverzekeraar I als onontvankelijk wegens ‘obscuri libellum’, en minstens als ongegrond. Ze vraagt de verwijzing tot de kosten van het geding van Funderingen D en van Maatschappij G en van Maatschappij H en ondergeschikt van Beroepsverzekeraar I, voor telkens 1.883,72 euro ten aanzien van Vastgoed A, van Funderingen D en Maatschappij G, van Beroepsverzekeraar I en van Maatschappij H.
Architect F vraagt eraan akte te nemen dat niemand haar nog aanspreekt, en akte te verstrekken van de impliciete afstand door Vastgoed A van de oorspronkelijke tusseneis, en aanvaarding daarvan door Architect F onder voorwaarde van de betaling van de rechtsplegingsvergoeding. Ze vraagt de veroordeling van Vastgoed A tot de kosten van het geding met inbegrip van een rechtsplegingsvergoeding van 1.883,72 euro.
Funderingen D en Maatschappij G vraagt de afwijzing van alle vorderingen tot vergoeding of in vrijwaring tegen haar als ongegrond, met voor recht te zeggen dat de veroorzaakte schade in haar geheel foutloze schade betreft. Ondergeschikt eist ze de dekking door Maatschappij H voor elk bedrag waartoe ze zou worden veroordeeld. Ze eist de veroordeling van Eigenaar B en van Maatschappij G tot de kosten van het geding met inbegrip van een rechtsplegingsvergoeding van 1.800,00 euro.
Maatschappij H vraagt vast te stellen dat Eigenaar B en Maatschappij G afstand deden van hun eerdere vorderingen tegen haar. Ze vraagt de afwijzing van de eis van Aannemingen C en van Funderingen D als ongegrond, minstens de herleiding van de vordering van Funderingen D tot maximaal de helft (art. 99, §2 Verz.W.), en om hen te veroordelen tot de kosten van het geding met inbegrip van rechtsplegingsvergoedingen van 3.924,42 euro ten aanzien van Eigenaar B en Maatschappij G, van 3.924,42 euro ten aanzien van Aannemingen C, en van 3.139,53 euro ten aanzien van Funderingen D.
Beroepsverzekeraar I vraagt...