Vonnis/arrest, Nederlandstalige rechtbank eerste aanleg Brussel, 2020-09-24

Het Grondwettelijk Hof samengesteld uit de voorzitters F. Daoût en A. Alen, en de rechters L. Lavrysen, J.-P. Moerman, T. Merckx-Van Goey, P. Nihoul, T. Giet, R. Leysen, J. Moerman en M. Pâques, bijgestaan door de griffier P.-Y. Dutilleux, onder voorzitterschap van voorzitter F. Daoût wijst na beraad het volgende arrest I. Onderwerp van de prejudiciële vraag en rechtspleging Bij arrest van 18 oktober 2018, waarvan de expeditie ter griffie van het Hof is ingekomen op 24 oktober 2018, heeft het Hof van Beroep te Luik de volgende prejudiciële vraag gesteld « Schond artikel 22 van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken, zoals het van kracht was vóór 1 juni 2017, de artikelen 10, 11, 12 en 13 van de Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met de artikelen 6 en 13 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, de artikelen 47 en 48, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, artikel 5, leden 3 en 5, van de richtlijn 2010/64/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 betreffende het recht op vertolking en vertaling in strafprocedures, in zoverre, in het kader van een gerechtelijk onderzoek, de inverdenkinggestelde die om een vertaling van het dossier of van bepaalde stukken ervan in een andere landstaal dan die van het gerechtelijk onderzoek verzocht, ertoe verplicht was dat verzoek te richten aan het openbaar ministerie, dat, in het verdere verloop van de strafprocedure, de rol van vervolgende partij op zich nam, zonder dat een beslissing vanwege het openbaar ministerie tot weigering van de aangevraagde vertaling, het voorwerp kon uitmaken van een daadwerkelijke jurisdictionele controle ? ». (...) III. In rechte (...) B.1.1. De prejudiciële vraag heeft betrekking op artikel 22 van de wet van 15 juni 1935 « op het gebruik der talen in gerechtszaken » (hierna : de wet van 15 juni 1935), zoals van kracht vóór 1 juni 2017, in de versie vóór de vervanging ervan bij artikel 16 van de wet van 28 oktober 2016 « houdende verdere omzetting van de Richtlijn 2010/64/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 betreffende het recht op vertolking en vertaling in strafprocedures en van de Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ ». B.1.2. Gesitueerd in hoofdstuk II, met als opschrift « Gebruik der talen bij het vooronderzoek en het onderzoek in strafzaken, alsmede voor de strafgerechten in eersten aanleg en voor de Hoven van Assisen », bepaalde artikel 22 van de wet van 15 juni 1935, zoals het is gewijzigd bij artikel 4 van de wet van 24 maart 1980 « tot wijziging van de artikelen 19, 20, 21, 22 en 43bis van de wet van 15 juni 1935 op het gebruik der talen in gerechtszaken en van de artikelen 121, 166, 223, 226 en 229 van het Gerechtelijk Wetboek », bij artikel 14 van de wet van 23 september 1985 « betreffende het gebruik van het Duits in gerechtszaken en betreffende de rechterlijke organisatie » en bij artikel 101 van de wet van 10 april 2003 « tot regeling van de afschaffing van de militaire rechtscolleges in vredestijd alsmede van het behoud ervan in oorlogstijd » : « Ieder verdachte die alleen Nederlands en Duits of een van die talen verstaat, kan vorderen dat bij zijn dossier een Nederlandse of een Duitse vertaling wordt gevoegd van de processen-verbaal, de verklaringen van getuigen of klagers en de verslagen van deskundigen die in het Frans zijn gesteld. Iedere verdachte die alleen Frans en Duits of een van die talen verstaat, kan vorderen dat bij zijn dossier een Franse of een Duitse vertaling wordt gevoegd van genoemde stukken die in het Nederlands zijn gesteld. Eveneens kan iedere verdachte die alleen Frans en Nederlands of een van die talen verstaat, vorderen dat bij zijn dossier een Franse of een Nederlandse vertaling wordt gevoegd van genoemde stukken die in het Duits zijn gesteld. De verdachte zal, langs de griffie, zijn verzoekschrift aan de ambtenaar van het openbaar ministerie overmaken; het zal niet meer ontvankelijk zijn, na verloop van acht dagen volgende op de betekening, hetzij van het bevelschrift tot verwijzing naar het Hof van Assisen, hetzij van de dagvaarding om te verschijnen ter terechtzitting van de politierechtbank, van de militaire rechtbank of van de correctionele rechtbank zitting houdend in eerste aanleg. Hetzelfde recht wordt erkend aan de verdachte, voor de rechtscolleges in hoger beroep, wat betreft de nieuwe over te leggen stukken. De kosten van vertaling zijn ten laste der Schatkist ». B.2.1. Aan het Hof wordt een vraag gesteld over de bestaanbaarheid van artikel 22 van de wet van 15 juni 1935 met de artikelen 10, 11, 12 en 13 van de Grondwet, al dan niet in samenhang gelezen met de artikelen 6 en 13 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, met de artikelen 47 en 48, lid 2, van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en met artikel 5, leden 3 en 5, van de richtlijn 2010/64/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 oktober 2010 « betreffende het recht op vertolking en vertaling in strafprocedures » (hierna : de richtlijn 2010/64/EU), in zoverre, in het kader van een gerechtelijk onderzoek, de verdachte die om een vertaling van bepaalde stukken van het dossier in een andere landstaal dan die van het gerechtelijk onderzoek verzocht, ertoe verplicht was dat verzoek te richten aan het openbaar ministerie, zonder dat de beslissing van het openbaar ministerie tot weigering van de aangevraagde vertaling, het voorwerp kon uitmaken van een daadwerkelijke jurisdictionele controle. B.2.2. De prejudiciële vraag heeft onder meer betrekking op de bestaanbaarheid van de in het geding zijnde bepaling met « artikel 5, leden 3 en 5, » van de richtlijn 2010/64/EU. Uit de inhoud van de prejudiciële vraag en uit de verwijzingsbeslissing blijkt evenwel dat het om een materiële vergissing gaat en dat de verwijzende rechter artikel 3, leden 3 en 5, van diezelfde richtlijn bedoelt. Die materiële vergissing heeft de Ministerraad niet verhinderd om zijn argumenten op pertinente wijze uiteen te zetten. B.3. Uit de aan de verwijzende rechter voorgelegde feiten blijkt dat het Hof wordt verzocht om de situatie te onderzoeken van een « verdachte » die wordt vervolgd wegens verschillende misdrijven die in het Duitse taalgebied zijn gepleegd, die een verzoek om vertaling in het Frans van in het Duits opgestelde stukken van zijn dossier heeft ingediend, nadat hij in december 2014 heeft verzocht om bijkomende onderzoekshandelingen te verrichten en voor de kamer van inbeschuldigingstelling hoger beroep heeft ingesteld tegen de beschikking van de onderzoeksrechter waarbij wordt geweigerd om die bijkomende handelingen te verrichten. Het verzoek om vertaling werd in augustus 2015 verworpen door het openbaar ministerie omdat uit de processen-verbaal die in het kader van andere dossiers zijn opgesteld, blijkt dat de beklaagde over voldoende kennis van het Duits beschikt. Na de verwijzing naar de correctionele rechtbank door de raadkamer heeft de correctionele rechtbank te Eupen op 2 mei 2016, op verzoek van de beklaagde, beslist om de procedure voort te zetten in het Frans. De beklaagde heeft zijn verzoek om vertaling vervolgens herhaald op 29 mei 2017, dat bij vonnis van 14 juni 2017 is ingewilligd, en de Franse vertaling van de essentiële stukken waarop de beschuldiging is gebaseerd, werd op 5 september 2017 ter griffie van de correctionele rechtbank neergelegd. Het Hof beperkt zijn onderzoek tot die situatie en tot de wetgeving die van toepassing was vóór 1 juni 2017. B.4.1.1. De artikelen 10 en 11 van de Grondwet waarborgen het beginsel van gelijkheid en niet-discriminatie. Artikel 12 van de Grondwet bepaalt : « De vrijheid van de persoon is gewaarborgd. Niemand kan worden vervolgd dan in de gevallen die de wet bepaalt en in de vorm die zij voorschrijft. Behalve bij ontdekking op heterdaad kan niemand worden aangehouden dan krachtens een met redenen omkleed bevel van de rechter dat uiterlijk binnen achtenveertig uren te rekenen van de vrijheidsberoving moet worden betekend en enkel tot voorlopige inhechtenisneming kan strekken ». Artikel 13 van de Grondwet bepaalt : « Niemand kan tegen zijn wil worden afgetrokken van de rechter die de wet hem toekent ». B.4.1.2. Daar noch de bewoordingen van de prejudiciële vraag, noch de motieven van de verwijzingsbeslissing aangeven hoe de in het geding zijnde bepaling artikel 12 van de Grondwet zou...