Vonnis/arrest, Hof van beroep van Gent, 2025-03-20

Hof van beroep Gent – 2025/AR/x– p. 1
2025/AR/338 - In de zaak van:
P.J., RRN …, wonende te 9831 DEURLE, …, verzoeker, in een procedure wraking van A. VM, ondervoorzitter bij de Rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent (artikel 828 e.v. Ger. W),
hebbende als raadsman mr. X en mr. Y, beide advocaat te 9000 GENT, …,
en met als partijen in de zaak ten gronde, ter kennis gebracht van het verzoek tot wraking:
V.F., wonende te 9940 EVERGEM, …,
hebbende als raadslieden mr. …
die is verschenen,
V.J., wonende te 8860 LENDELEDE, …,
hebbende als raadsman mr. .., die is verschenen,
DP J., wonende te 2000 ANTWERPEN, …,
hebbende als raadslieden …
die is verschenen,
D.K., wonende te 9000 GENT, …, hebbende als raadsman mr. …
die is verschenen,
VDB L., wonende te 9320 AALST, …,
hebbende als raadsman mr. …
die is verschenen,
V.G., Hof van beroep Gent – 2025/AR/x– p. 2
wonende te 9810 NAZARETH, …,
hebbende als raadsman mr. …
die is verschenen,
S.J., wonende te 1755 GOOIK, …,
hebbende als raadslieden …
die is verschenen,
DH P., wonende te 9000 GENT, …,
hebbende als raadslieden …
die is verschenen,
B.T., in de hoedanigheid van lasthebber ad hoc voor S.I. NV, met zetel te 1050 ELSENE, …, die is verschenen,
P.B., L.M., VB C., V.M., K.L., O.M., V.P., V.L., V.I., V.D., J.C., H.M., W.J. BV, ON …., M.D., A.A., A.I., D.F., D.K.A. VZW, ON 0442…., L. Ht, S.H., V.P., T.K., Hof van beroep Gent – 2025/AR/x– p. 3
T.S., T.C., T.K2., M.B., D.C., FFBJ VZW, ON 0419…., GEMEENTE A., ON 0207…., GEMEENTE BO…, ON 0207…, R. OCMW, ON 0212…., M. VZW, ON 0429…., NW D. CVBA, ON 0879…., Z. OCMW, ON 0212.
P. NV, ON 0875.090.844, STAD R., ON 0207., VL.E. CVBA, ON 0448., LE MUSEE G. VZW, ON 0410…., EZH NV, ON 0405…, R. OCMW, ON 0212…., DR. E. V. BV, ON 0472.,
allen hebbende als raadslieden …
die zijn verschenen,
G.M., D.G., DM H., allen in hun hoedanigheid van curator over het faillissement OB NV,
hebbende als raadsman mr. …
die zijn verschenen,
VDM I., in de hoedanigheid van curator over het faillissement YES, ON 0438….,
hebbende als raadsman mr. …
die is verschenen,
wijst het hof het volgend arrest:
J.P. heeft op 25 februari 2025 ter griffie van de rechtbank eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent, een verzoekschrift tot wraking neergelegd, gericht tegen ondervoorzitter Hof van beroep Gent – 2025/AR/x– p. 4
A.VM, in het kader van een dossier, hangende voor de eenendertigste correctionele kamer (G31), gekend onder rolnummer 16G037…, met notitienummer GE71……/2016.
De redenen waarop dit verzoek gesteund is kunnen volgens de termen van het verzoekschrift als volgt worden samengevat:
J.P. is eerste beklaagde in de zaak gekend onder rolnummer 16G037…, met notitienummer GE71…../2016 2.
In deze zaak werd een gerechtelijk onderzoek gevorderd bij vordering d.d. 7 juni 2016.
Onderzoeksrechter A.S. trad sedert 8 juni 2016 loco onderzoeksrechter P.C. op.
Bij verzoekschrift d.d. 5 februari 2021 vorderde J.P. de wraking van onderzoeksrechter A.S., die op dat tijdstip gedurende 4 jaar, 7 maanden en 28 dagen het gerechtelijk onderzoek had moeten leiden (art. 55 en 56 Sv).
Deze kamer van dit hof van beroep overwoog in haar arrest d.d. 25 februari 2021 het volgende:
“De combinatie van beide passages wekken een schijn van een gebrek aan onafhankelijkheid en onpartijdigheid.”
En:
“De daarop volgende zinnen zijn echter zo affirmatief en zonder enig voorbehoud geformuleerd, met dan bijkomend in de finale passage, de verwijzing naar de gepleegde feiten dat er ernstige vragen kunnen worden gesteld bij de onpartijdigheid van A.S., minstens heeft zij de schijn hierdoor tegen zich.”
En:
“Door in de laatste zin evenwel in het kader van een gerechtelijk onderzoek te zeggen dat er sprake is van een verdoken vergoedingen en niet van aanwijzingen of vermoedens daartoe en dat in combinatie met de slotpassage waar sprake is van gepleegde feiten heeft A.S. minstens de schijn gewekt het onderzoek niet onbevangen te voeren.”
En:
“De combinatie van de gepleegde feiten in de slotpassage en het zonder voorbehoud vermelden dat geldstromen werden afgewend en het vermogen werd afgeschermd, wekt de schijn dat A.S. ervan uitgaat dat de afwending en afscherming en dus ook het misbruik van vennootschapsgoederen door de inverdenkinggestelden bewezen zijn.”
En:
“De vermelding dat het onderzoek à décharge gebeurt staat in contrast met wat verder werd gezegd en doet twijfelen aan het onpartijdig en onbevooroordeeld optreden van A.S..”
Navolgend besliste het arrest:
Hof van beroep Gent – 2025/AR/x– p. 5
“Beveelt overeenkomstig artikel 841 Ger.W aan de gewraakte rechter, A.S., onderzoeksrechter bij de rechtbank van eerste aanleg Oost)Vlaanderen, afdeling Gent, zich te onthouden van de zaak bij haar gekend onder dossiernummer …/2016 en notitienummer GE. 71…../16.”
Het gerechtelijk onderzoek werd dus gedurende 4 jaren, 7 maanden en 28 dagen geleid door een onderzoeksrechter die niet onafhankelijk noch onpartijdig was.
A.S. is een collega van de rechters van de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen, afdeling Gent.
Iedere rechter wordt geacht onafhankelijk en onpartijdig te zijn.
In het licht van voormelde feitelijke vaststellingen die zich ingevolge het arrest d.d. 25
februari 2021, met gezag en kracht van gewijsde (na afwijzing van het cassatieberoep van het openbaar ministerie bij arrest van Hof van Cassatie d.d. 27 april 2021) opdringen, lijkt het - aldus J.P. - toch te verantwoorden dat hij zou beschikken over alle gegevens om te kunnen nagaan of zijn rechters ten gronde de rechters zijn die bij wet zijn aangesteld om over zijn zaak te oordelen, niet in het minst omdat die rechters, collega's van A.S., zich nog zullen moeten uitspreken over de bewijswaardering (art. 235bis§5 Sv) in het licht van voormeld arrest van wraking van A.S..
J.P. kan echter niet te weten komen of de zetelende ondervoorzitter A.VM in zijn zaak met notitienummer GE71.97..../2016 en rolnummer 16G03...., thans hangende voor de G31
kamer, een rechter is die kan zetelen volgens de dienstregeling geldend op de dag van de toewijzing van de zaak aan de G31 kamer, namelijk de dienstregeling 2024-25.
Die onmogelijkheid om dit te weten te komen zal ofwel blijven bestaan tot en met de beoordeling van de grond van de zaak, zodat de zaak alsdan zal worden behandeld door een rechter waarvan J.P. niet kan controleren of het een rechter was die voorzienbaar was volgens de dienstregeling zoals supra vermeld, ofwel tot er zal over worden beslist “in een latere fase van de rechtspleging in huidige aanleg te wijzen vonnis één of meerdere van deze middelen alsnog in te willigen, zodat - tot aan dit vonnis - de rechten van partijen in geen geval op onherroepelijke wijze kunnen zijn geschaad.”
Om deze feitelijke vaststellingen te bewijzen verwijst J.P. naar het volgende:
- Op 20 november 2024 vroeg zijn raadsman aan de griffier mededeling van de dienstregeling (art. 316 Ger.W.) omdat die dienstregeling niet kon worden teruggevonden op openbare plaatsen voor J.P. toegankelijk (zijn stuk 1, gevoegd aan het wrakingsverzoek).
- Op 22 november 2024 antwoordde de afdelingsgriffier P.D. dat in overleg met de afdelingsvoorzitter werd medegedeeld dat de samenstelling van de zetel van de Hof van beroep Gent – 2025/AR/x– p. 6
kamers niet publiek wordt medegedeeld (zijn stuk 2, gevoegd aan het wrakingsverzoek).
- Op 25 november 2024 vroeg zijn raadsman de afdelingsgriffier om te bevestigen dat het ingenomen standpunt gedekt was door de voorzitter en de afdelingsvoorzitter van de rechtbank (zijn stuk 3, gevoegd aan het wrakingsverzoek).
- De voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen deelde in een e-
mail d.d. 25 november 2024 mee dat artikel 316 Ger.W. geen publiciteit voorziet (zijn stuk 4, gevoegd aan het wrakingsverzoek).
- Het proces-verbaal van de terechtzitting d.d. 20 februari 2025 (zijn stuk 5, gevoegd aan het wrakingsverzoek).
Het verzoek tot wraking van J.P. is gesteund op de gewettigde verdenking (art. 828, 1°
Ger.W.).
Indien de rechtbank werkt met een geheime dienstregeling, zonder objectieve en controleerbare criteria voor de samenstelling van de kamers, kan dit - aldus J.P. - een objectieve gerechtvaardigde vrees en schijn van willekeur of beïnvloeding oproepen.
In democratische rechtstaten is het cruciaal dat de wijze van samenstelling van een rechterlijke kamer niet de indruk wekt van manipulatie. Als de dienstregeling niet publiek bekend is en niet kan worden gecontroleerd door partijen, ontstaat er ruimte voor de vrees dat bepaalde rechters op basis van ongeoorloofde motieven aan een zaak zijn toegewezen.
Een rechtbank die werkt met een niet-transparante dienstregeling en waarvan de voorzitter van die rechtbank weigert die over te leggen, handelt in strijd met de vereisten van een onafhankelijke en onpartijdige rechter in de zin van art. 6 EVRM.
Deze vereisten overeenkomstig art. 6.1 EVRM, art. 14.1 IVBPR en art. 47 van het Handvest, zoals geïnterpreteerd door het Hof van Justitie, houden onder meer in dat:
i. de wijze waarop rechters worden toegewezen aan zaken transparant en objectief moet zijn;
ii. er geen redelijke twijfel mag bestaan over de onafhankelijkheid van de rechterlijke samenstelling.
Het EHRM heeft in meerdere arresten benadrukt dat de samenstelling van de rechtbank niet mag worden overgelaten aan ondoorzichtige of manipulatieve processen (zie onder meer EHRM Sokurenko en Strygun t. Oekraïne, 11 december 2006, § 24).
Rechtzoekenden hebben het recht om te weten of de rechter die over hun zaak oordeelt volgens een objectief en vooraf bepaald systeem is aangewezen. De voorzitter van de Hof van beroep Gent – 2025/AR/x– p. 7
rechtbank die weigert de dienstregeling te overleggen, belemmert dit recht en wekt de indruk dat er iets te verbergen valt.
Samengevat hekelt J.P. in zijn verzoekschrift tot wraking dus het gegeven dat hij niet kan beschikken over alle gegevens om te kunnen nagaan of zijn rechters ten gronde de rechters zijn die bij wet zijn aangesteld om over zijn zaak te oordelen, meer...