Jugement/arrêt, Cour constitutionnelle (Cour d'Arbitrage), 2020-08-31

Rolnummers 7003, 7021, 7024, 7025, 7028 en 7029 Arrest nr. 113/2020 van 31 augustus 2020 In zake : de beroepen tot gehele of gedeeltelijke vernietiging van de wet van 30 maart 2018 « met betrekking tot het niet in aanmerking nemen van diensten gepresteerd als nietvastbenoemd personeelslid voor een pensioen van de overheidssector, tot wijziging van de individuele responsabilisering van de provinciale en lokale overheden binnen het Gesolidariseerde pensioenfonds, tot aanpassing van de reglementering inzake aanvullende pensioenen, tot wijziging van de modaliteiten van de financiering van het Gesolidariseerde pensioenfonds van de provinciale en plaatselijke besturen en tot bijkomende financiering van het Gesolidariseerde pensioenfonds van de provinciale en plaatselijke besturen », ingesteld door de Franse Gemeenschapsregering, door Muriel Hogie, door Myriam Maes, door Gilles Thône, door Natacha Crèvecoeur en Suliga Faraji en door de gemeente Schaarbeek Het Grondwettelijk Hof samengesteld uit de voorzitters F. Daoût en A. Alen, en de rechters L. Lavrysen, J.-P. Moerman, T. Merckx-Van Goey, P. Nihoul, T. Giet, R. Leysen, J. Moerman en M. Pâques, bijgestaan door de griffier F. Meersschaut, onder voorzitterschap van voorzitter F. Daoût wijst na beraad het volgende arrest 2 I. Onderwerp van de beroepen en rechtspleging a. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 6 september 2018 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 10 september 2018, heeft de Franse Gemeenschapsregering, bijgestaan en vertegenwoordigd door Mr. J.-M. Wolter, advocaat bij de balie te Brussel, beroep tot vernietiging ingesteld van de artikelen 2, 3, 5, 10 en 15 tot 23 van de wet van 30 maart 2018 « met betrekking tot het niet in aanmerking nemen van diensten gepresteerd als nietvastbenoemd personeelslid voor een pensioen van de overheidssector, tot wijziging van de individuele responsabilisering van de provinciale en lokale overheden binnen het Gesolidariseerde pensioenfonds, tot aanpassing van de reglementering inzake aanvullende pensioenen, tot wijziging van de modaliteiten van de financiering van het Gesolidariseerde pensioenfonds van de provinciale en plaatselijke besturen en tot bijkomende financiering van het Gesolidariseerde pensioenfonds van de provinciale en plaatselijke besturen » (bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad van 17 april 2018). b. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 12 oktober 2018 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 15 oktober 2018, heeft Muriel Hogie beroep tot vernietiging ingesteld van dezelfde wet. c. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 15 oktober 2018 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 17 oktober 2018, heeft Myriam Maes beroep tot vernietiging ingesteld van dezelfde wet. d. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 16 oktober 2018 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 17 oktober 2018, heeft Gilles Thône beroep tot vernietiging ingesteld van dezelfde wet. e. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 17 oktober 2018 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 19 oktober 2018, is beroep tot vernietiging ingesteld van de artikelen 3, § 2, en 6 van dezelfde wet door Natacha Crèvecoeur en Suliga Faraji, bijgestaan en vertegenwoordigd door Mr. P. Joassart, advocaat bij de balie te Brussel. f. Bij verzoekschrift dat aan het Hof is toegezonden bij op 17 oktober 2018 ter post aangetekende brief en ter griffie is ingekomen op 19 oktober 2018, heeft de gemeente Schaarbeek, bijgestaan en vertegenwoordigd door Mr. C. Molitor, advocaat bij de balie te Brussel, beroep tot vernietiging ingesteld van de artikelen 12 en 28 van dezelfde wet. Die zaken, ingeschreven onder de nummers 7003, 7021, 7024, 7025, 7028 en 7029 van de rol van het Hof, werden samengevoegd. Memories zijn ingediend door : - de Ministerraad, bijgestaan en vertegenwoordigd door Mr. V. Pertry en Mr. B. Martel, advocaten bij de balie te Brussel (in alle zaken); - het College van de Franse Gemeenschapscommissie, bijgestaan en vertegenwoordigd door Mr. V. Letellier, advocaat bij de balie te Brussel (in de zaken nrs. 7021, 7024, 7025, 7028 en 7029); 3 - de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, bijgestaan en vertegenwoordigd door Mr. F. Collon, advocaat bij de balie te Brussel (in de zaken nrs. 7021, 7024, 7025, 7028 en 7029). De verzoekende partijen hebben memories van antwoord ingediend. Memories van wederantwoord zijn ingediend door : - de Ministerraad; - het College van de Franse Gemeenschapscommissie. Bij beschikking van 12 februari 2020 heeft het Hof, na de rechters-verslaggevers T. Giet, ter vervanging van rechter J.-P. Moerman, wettig verhinderd, en L. Lavrysen te hebben gehoord, beslist dat de zaken in staat van wijzen zijn, dat geen terechtzitting zal worden gehouden, tenzij een partij binnen zeven dagen na ontvangst van de kennisgeving van die beschikking een verzoek heeft ingediend om te worden gehoord, en dat, behoudens zulk een verzoek, de debatten zullen worden gesloten op 4 maart 2020 en de zaken in beraad zullen worden genomen. Ingevolge het verzoek van de verzoekende partij in de zaak nr. 7003 om te worden gehoord, heeft het Hof bij beschikking van 4 maart 2020 de dag van de terechtzitting bepaald op 22 april 2020. Bij beschikking van 18 maart 2020 heeft het Hof een richtlijn aangenomen (« Richtlijn betreffende de bijzondere proceduremaatregelen van het Grondwettelijk Hof in het kader van de coronaviruscrisis »), waarbij in artikel 1 ervan werd bepaald dat tot nader order geen enkele terechtzitting zou worden vastgesteld en dat de zaken die reeds vastgesteld waren voor de terechtzitting van 22 april 2020 (de zaken met de rolnummers 7003, 7021, 7024, 7025, 7028 en 7029), sine die worden verdaagd. Bij beschikking van 20 mei 2020 heeft het Hof de dag van de terechtzitting bepaald op 16 juni 2020. Op de openbare terechtzitting van 16 juni 2020 : - zijn verschenen : . Mr. J.-M. Wolter, voor de verzoekende partij in de zaak nr. 7003; . Mr. C. Molitor, voor de verzoekende partij in de zaak nr. 7029; . Mr. V. Pertry en Mr. F.-X. Gaudissart, advocaat bij de balie te Brussel, loco Mr. B. Martel, voor de Ministerraad (in alle zaken); . Mr. V. Letellier, voor het College van de Franse Gemeenschapscommissie (in de zaken nrs. 7021, 7024, 7025, 7028 en 7029); - hebben de rechters-verslaggevers J.-P. Moerman en L. Lavrysen verslag uitgebracht; 4 - zijn de voornoemde advocaten gehoord; - zijn de zaken in beraad genomen. De bepalingen van de bijzondere wet van 6 januari 1989 op het Grondwettelijk Hof met betrekking tot de rechtspleging en het gebruik van de talen werden toegepast. II. In rechte -A- Ten aanzien van de ontvankelijkheid Zaak nr. 7003 A.1.1. De Ministerraad stelt vast dat het door de Franse Gemeenschapsregering ingestelde beroep alleen betrekking heeft op de artikelen 2, 3, 5, 10 en 15 tot 23 van de wet van 30 maart 2018 « met betrekking tot het niet in aanmerking nemen van diensten gepresteerd als nietvastbenoemd personeelslid voor een pensioen van de overheidssector, tot wijziging van de individuele responsabilisering van de provinciale en lokale overheden binnen het Gesolidariseerde pensioenfonds, tot aanpassing van de reglementering inzake aanvullende pensioenen, tot wijziging van de modaliteiten van de financiering van het Gesolidariseerde pensioenfonds van de provinciale en plaatselijke besturen en tot bijkomende financiering van het Gesolidariseerde pensioenfonds van de provinciale en plaatselijke besturen » (hierna : de bestreden wet). De andere bepalingen van de wet worden niet beoogd. Bovendien zet de verzoekende partij in haar verzoekschrift niet uiteen, wat de beoogde bepalingen betreft, in welk opzicht de artikelen 2, 3, §§ 1 en 3, 5 en 10 van de bestreden wet de beoogde referentienormen zouden schenden. Het beroep is dus deels onontvankelijk, wegens het ontbreken van een uiteenzetting van de grieven. A.1.2. De verzoekende partij verzet zich niet ertegen dat het beroep wordt begrensd tot de artikelen 2, 3, 5, 10 en 15 tot 23 van de bestreden wet, indien het Hof vaststelt dat in geval van vernietiging van die bepalingen de andere bepalingen van de wet een nut behouden. Zij betwist daarentegen de bewering dat het beroep geen betrekking zou hebben op de artikelen 2, 3, §§ 1 en 3, 5 en 10 van de bestreden wet. De kritiek die zij formuleerde met betrekking tot de retroactiviteit van de bij de bestreden wet ingevoerde pensioenregeling en de ontstentenis van een overgangsregeling heeft immers betrekking op die bepalingen. Zaken nrs. 7021, 7024, 7025, 7028 en 7029 A.1.3. De verzoekende partijen in de zaken nrs. 7021, 7024 en 7025 zijn contractuele personeelsleden van de Franse Gemeenschap (zaak nr. 7021) en van de provincie Luik (zaken nrs. 7024 en 7025) die in vast verband werden benoemd, na verschillende dienstjaren die zij vervulden als contractueel personeelslid, vanaf respectievelijk 15 januari 2018 (zaak nr. 7021), 1 december 2017 (zaak nr. 7024) en 18 april 2018 (zaak nr. 7025), dat wil zeggen na 30 november 2017. De bij de bestreden wet ingevoerde nieuwe pensioenregeling is dus van toepassing op de verzoekende partijen die hun belang verantwoorden door het verschil in pensioenbedrag dat voor hen eruit voortvloeit. A.1.4. De twee verzoekende partijen in de zaak nr. 7028 werden in dienst genomen als contractueel personeelslid van de Waalse Overheidsdienst, enerzijds, en van de gemeente Elsene en vervolgens die van Sint- Pieters-Woluwe, anderzijds. Zij werden in vast verband benoemd, respectievelijk op 16 februari 2018 met ingang van 1 maart 2018 en op 23 januari 2018 met ingang van 1 februari 2018, met andere woorden na 30 november 2017. De bij de bestreden wet ingevoerde nieuwe pensioenregeling is dus van toepassing op de verzoekende partijen die hun belang verantwoorden door het verschil in pensioenbedrag dat...