Dépenses électorales des partis politiques et des candidats individuels pour l'élection du Parlement de la Région de Bruxelles-Capitale du 9 juin 2024, p. 38647.

Verkiezingsuitgaven van de politieke partijen en de individuele kandidaten voor de verkiezing van het Brussels Hoofdstedelijk Parlement van 9 juni 2024
VERSLAG uitgebracht namens het Controlecollege door mevrouw Aurélie CZEKALSKI (FR)
Aan de werkzaamheden van het Controlecollege hebben deelgenomen:
Vaste leden: de heer Bertin Mampaka Mankamba, mevrouw Aurélie Czekalski, mevrouw Isabelle Emmery, de heren Marc-Jean Ghyssels, Bruno Bauwens, Oliver Rittweger de Moor, Mounir Laarissi, en Fouad Ahidar.
Plaatsvervanger: de heer Kalvin Soiresse Njall
I. Voorgeschiedenis
Op 23 augustus 2024 heeft het Controlecollege het verslag van de voorzitters van het hoofdbureau van de kieskring ontvangen, zoals bepaald in artikel 94ter van het Kieswetboek en in artikel 7 van de wet van 19 mei 1994 `tot regeling van de verkiezingscampagne en tot beperking en aangifte van de verkiezingsuitgaven voor de verkiezingen van het Vlaams Parlement, het Waals Parlement, het Brussels Hoofdstedelijk Parlement en het Parlement van de Duitstalige Gemeenschap, alsmede tot vaststelling van de toetsingsnorm inzake officiële mededelingen van de overheid.' Dat verslag bevat een overzicht van de uitgaven die de kandidaten en politieke partijen voor verkiezingspropaganda hebben gedaan, en belicht de herkomst van de geldmiddelen die zij daartoe hebben aangewend. Het vermeldt ook de inbreuken op de voormelde wet van 19 mei 1994.
Op 9 september 2024 hebben de voorzitters van het hoofdbureau het laatste exemplaar van hun verslag bezorgd, na afloop van de termijn van vijftien dagen waarin de kiezers en kandidaten hun eventuele opmerkingen over het verslag kenbaar konden maken (artikel 94ter, § 2 van het Kieswetboek). Er werd in dat verband geen enkele opmerking geformuleerd.
De onregelmatigheden die zijn aangehaald in het verslag van de voorzitters van het hoofdbureau, kunnen als volgt worden samengevat:
- geen aangifte ingediend;
- gebrek aan overeenstemming tussen rubriek A (verkiezingsuitgaven) en rubriek B (herkomst van de geldmiddelen);
- overschrijding van het toegestane maximumbedrag voor de uitgaven;
- gebrek aan overeenstemming tussen de aangifte van de kandidaat en die van de partij met betrekking tot het aandeel van de partij-uitgaven besteed aan de individuele campagne van de kandidaat in kwestie (de zogenaamde 25/10-regel);
- gebrek aan overeenstemming tussen de aangifte van de partij en die van de kandidaat met betrekking tot de aanduiding als bijkomende kandidaat die een verhoogd maximumbedrag mag uitgeven;
- indiening van twee verschillende aangiften, via de applicatie Romeo en op papier.
Het Controlecollege dient het verslag van het hoofdbureau te onderzoeken (artikel 13 van de ordonnantie van 29 april 2004 betreffende de controle van de verkiezingsuitgaven en de regerings-mededelingen) en binnen 90 dagen uitspraak te doen over de juistheid en volledigheid ervan. Het eindverslag van het College vermeldt per politieke partij het totale bedrag van de gedane verkiezingsuitgaven van elke partij, alsook de totale uitgaven van alle kandidaten van elke lijst (artikel 11 van de ordonnantie). Ook de inbreuken op de wet van 19 mei 1994 worden erin vermeld.
II. Aanwijzing van de rapporteur
Het Controlecollege heeft tijdens zijn eerste vergadering op 9 september 2024 mevrouw Aurélie CZEKALSKI aangewezen als rapporteur, overeenkomstig artikel 13 van de ordonnantie van 29 april 2004 betreffende de controle van de verkiezingsuitgaven en de regeringsmededelingen.
III. Procedure aangenomen door het Controlecollege
Het Controlecollege heeft tijdens zijn vergadering van 9 september 2024 kennisgenomen van het verslag van de voorzitters van het hoofdbureau. Er werd beslist om geen advies van het Rekenhof over dat verslag te vragen.
Tijdens dezelfde vergadering heeft het Controlecollege akte genomen van de toelichtingen die werden verstrekt door een lid in verband met de technische problemen om toegang te krijgen tot het door de FOD Binnenlandse Zaken gebruikte platform Romeo voor de indiening van de aangiften van verkiezingsuitgaven. Blijkbaar had de partij PTB-PVDA, die twee lijsten had ingediend, één voor het Franstalige kiescollege (lijst nr. 8) en één voor het Nederlandstalige kiescollege (lijst nr. 26), slechts één toegangscode voor het platform ontvangen.
Het college heeft vastgesteld dat het verslag van het hoofdbureau, in tegenstelling tot de verslagen over eerdere gewestverkiezingen, geen overzicht bevat van de uitgaven van de politieke partijen. Het hoofdbureau verwijst ditmaal naar de overzichten in het verslag van het hoofdbureau dat werd neergelegd bij de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Aangezien het controle-orgaan van de Kamer, zijnde de federale Controlecommissie betreffende de verkiezingsuitgaven, heeft bevestigd dat het de uitgaven van de politieke partijen in de Brusselse kieskring zal onderzoeken, zal het Controlecollege zich niet uitspreken over deze uitgaven. Het verwijst dienaangaande naar het verslag van de federale Controlecommissie betreffende de verkiezingsuitgaven, behalve voor de partijen die een lijst hebben ingediend voor de verkiezing van het Brussels Parlement, maar niet voor de verkiezing van de Kamer. Naar de partijen die in dat geval verkeren, werd derhalve een brief verstuurd (zie bijlage III).
Aangezien in het verslag van het hoofdbureau melding wordt gemaakt van verkeerde, onvolledige en ontbrekende aangiften, heeft het Controlecollege, net zoals in tijdens de vorige legislatuur, uitleg gevraagd aan de kandidaten die in gebreke zijn gebleven, overeenkomstig artikel 15 van de ordonnantie van 29 april 2004. De bestemmelingen kregen vanaf de verzendingsdatum van de brief twintig dagen tijd om te antwoorden.
Net zoals de controleorganen van andere assemblees heeft het Controlecollege beslist om kandidaten niet aan te schrijven wanneer het verschil tussen het totaalbedrag van de uitgaven en het totaalbedrag van de herkomst van de geldmiddelen een rekenfout van minder dan 1.000 euro inhoudt. De gecorrigeerde bedragen vermeld in het verslag van de voorzitters van het hoofdbureau werden in aanmerking genomen voor het opstellen van dit eindverslag.
Op basis van het verslag van de voorzitters van het hoofdbureau stelt het Controlecollege vast dat bepaalde kandidaten op de volgende kieslijsten geen aangifte of een verkeerde dan wel onvolledige aangifte hebben ingediend:
1) Geen aangifte
- PS: 5 kandidaten;
- Volt Europa (FR): 2 kandidaten;
- Team Fouad Ahidar: 1 kandidaat;
- Collectif citoyen: 33 kandidaten;
- Volt Europa (NL): 1 kandidaat;
- Plan B: 9 kandidaten;
- Transparence: 8 kandidaten;
- Viva Palestina: 4 kandidaten.
In totaal 63 kandidaten.
2) Verkeerde of onvolledige aangiften
- MR: 8 kandidaten;
- PS: 4 kandidaten;
- DéFI: 3 kandidaten;
- Volt Europa (FR): 1 kandidaat;
- cd&v: 1 kandidaat;
- Voor U: 1 kandidaat.
In totaal 18 kandidaten.
1. Brieven
Op 8 oktober 2024 werden 81 aangetekende brieven verstuurd naar verschillende kandidaten om hen bijkomende informatie te vragen op basis van de opmerkingen vermeld in het verslag van de voorzitters van het hoofdbureau.
2. Antwoorden
Van de kandidaten die volgens het verslag van de voorzitters van het hoofdbureau geen, een verkeerde of onvolledige aangifte hadden ingediend, hebben er 63 geantwoord op de brief van het Controlecollege en 62 een nieuwe aangifte ingediend die voldoet aan de wettelijke bepalingen.
Een samenvattend overzicht van de ontvangen antwoorden is als bijlage bij dit verslag gevoegd. ⁽¹⁾
De rapporteur benadrukt dat 18 kandidaten geen gevolg hebben gegeven aan de brief van het Controlecollege. Zij meent evenwel dat het geen zin heeft om nog een brief te sturen naar de kandidaten die in gebreke zijn gebleven. Zij hebben reeds een aangetekende brief ontvangen, alsook een kopie van die brief per e-mail.
Na een kort debat beslist het Controlecollege akte te nemen van de tekortkomingen in het verslag.
Het Controlecollege wijst op een probleem naar aanleiding van de indiening of wijziging van aangiften via het platform Romeo, nadat de brieven van het Controlecollege aan de in gebreke gebleven kandidaten en partijen waren verzonden. In twee gevallen doet zich een probleem voor:
- ofwel wanneer de kandidaat zijn aangifte indient of rechtstreeks wijzigt via het platform Romeo zonder te antwoorden aan het Controlecollege;
- ofwel wanneer de aangifte die via het platform is ingevoerd of gewijzigd, niet identiek is aan de aangifte die naar het Controlecollege is verstuurd.
Het is beter om te vermijden dat gegevens via twee kanalen worden bezorgd.
IV. Eindbeslissingen van het Controlecollege (vergadering van 6 december 2024)
Het Controlecollege,
Overwegende de artikelen 11 tot 21 van de ordonnantie van 29 april 2004 betreffende de controle van de verkiezingsuitgaven en de regeringsmededelingen,
In toepassing van artikel 18 van diezelfde ordonnantie,
Beslist met eenparigheid van de 9 aanwezige leden:
1)...