Advies, Gegevensbeschermingsautoriteit, 2024-09-26

Advies nr. 94/2024 van 26 september 2024
Betreft: Advies m.b.t. voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van de VLAREME van 28 oktober 2016, wat betreft de aangifte en het register voor kunstmest en de bemesting (CO-A-2024-238)
Trefwoorden: maximale bewaartermijn vermelden – expliciet vermelden van de verwerkingsverantwoordelijk(en)
Inleiding
De bepalingen van het ter advies voorgelegde voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van de VLAREME van 28 oktober 2016, wat betreft de aangifte en het register voor kunstmest en de bemesting, hebben tot doel de digitalisering van de registerplicht in het kader van het verplichtingen en opdrachten die krachtens het Mestdecreet toepasselijk zijn.
Het voor advies voorgelegde ontwerp wordt niet geacht een indringend karakter te hebben met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens.
Ter zake formuleert de Autoriteit opmerkingen over de expliciete aanduiding van de verwerkingsverantwoordelijk(en), de uitdrukkelijke vermelding van de maximale bewaartermijn. Voor het overige worden er geen bijzondere bemerkingen gemaakt.
Voor een volledige lijst van de bemerkingen, wordt verwezen naar het dispositief.
De Autorisatie- en Adviesdienst van de Gegevensbeschermingsautoriteit (hierna: “de Autoriteit”), aanwezig mevrouw Juline Deschuyteneer, mevrouw Cédrine Morlière, mevrouw Nathalie Ragheno en mevrouw Griet Verhenneman en de heren Yves-Alexandre de Montjoye, Bart Preneel en Gert Vermeulen;
Gelet op de wet van 3 december 2017 tot oprichting van de Gegevensbeschermingsautoriteit, inzonderheid op artikelen 23 en 26 (hierna: “WOG”);
Gelet op artikel 43 van het Reglement van interne orde volgens hetwelk de beslissingen van de Autorisatie- en adviesdienst bij meerderheid van stemmen worden aangenomen;
Gelet op de Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (hierna: “AVG”);
Gelet op de wet van 30 juli 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens (hierna: “WVG”);
Gelet op het verzoek om advies van mevrouw Zuhal Demir, Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme, (hierna: “de aanvrager”) ontvangen op 10/07/2024;
brengt op 26/09/2024 het volgend advies uit:
I. VOORWERP VAN DE ADVIESAANVRAAG
1. Op 10 juli 2024 verzocht de aanvrager het advies van de Autoriteit met betrekking tot een voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van de VLAREME van 28 oktober 2016, wat betreft de aangifte en het register voor kunstmest en de bemesting (hierna: het ontwerp).
2. Het ontwerp beoogt de digitalisering van de registerplicht in het kader van de verplichtingen en opdrachten die krachtens het Mestdecreet toepasselijk zijn.
3. Dit alles veronderstelt een verwerking die betrekking kan hebben op informatie over natuurlijke personen, met onder meer identificatiegegevens en locatiegegevens.
II. ONDERZOEK TEN GRONDE
a. Rechtsgrond
(1) Algemene principes
4. Elke verwerking van persoonsgegevens moet een rechtsgrond of een rechtmatigheidsgrond hebben, zoals bepaald in artikel 6, lid 1, van de AVG. Gegevensverwerkingen die bij een normatieve maatregel zijn ingevoerd, zijn bijna altijd gebaseerd op artikel 6, lid 1, punt c) of e), van de AVG.1 De lezer wordt verwezen naar de toepassing van deze principes zoals beschreven in subtitel 2, die hierop volgt.
5. Een norm die de verwerking van persoonsgegevens regelt (en die van nature een inmenging vormt in het recht op bescher(1) Algemene principesming van persoonsgegevens) moet niet alleen noodzakelijk en evenredig zijn, maar ook voldoen aan de eisen van voorspelbaarheid en nauwkeurigheid, zodat de betrokkenen, over wie gegevens worden verwerkt, een duidelijk beeld krijgen van de verwerking van hun gegevens. Krachtens artikel 6.3 van de AVG, gelezen in samenhang met artikel 22 van de Grondwet en artikel 8 van het EVRM, moet dergelijke wettelijke norm de essentiële elementen van de met de overheidsinmenging gepaard gaande verwerkingen beschrijven. Het gaat hierbij minstens om:
- het (de) precieze en concrete doeleinde(n) van de gegevensverwerkingen;
- de aanduiding van de verwerkingsverantwoordelijke(n) (tenzij dit duidelijk is).
Voor zover de met de overheidsinmenging gepaard gaande verwerkingen van persoonsgegevens een belangrijke inmenging in de rechten en vrijheden van de betrokkenen vertegenwoordigen, omvat de wettelijke bepaling terzake tevens volgende (aanvullende) essentiële elementen:
- de (categorieën van) verwerkte persoonsgegevens die ter zake dienend en niet overmatig zijn;
- de categorieën van betrokkenen wiens persoonsgegevens worden verwerkt;
- de (categorieën van) bestemmelingen van de persoonsgegevens, evenals de omstandigheden waarin en de redenen waarom de gegevens worden verstrekt;
- de maximale bewaartermijn van de geregistreerde persoonsgegevens;
- de eventuele beperking van de verplichtingen en/of rechten vermeld in de artikelen 5, 12 tot 22 en 34 AVG.
(2) Toepassing van deze principes
6. De verwerking van persoonsgegevens waartoe het voor advies voorliggende ontwerp aanleiding geeft, berust op artikel 6(1)(e) AVG.2 De Autoriteit is van mening dat het ontwerp geen verwerkingen omvat die een grote inmenging in de rechten van de betrokkenen vormen.
7. Volledigheidshalve brengt de Autoriteit in herinnering dat overeenkomstig artikel 1 AVG, gelezen in het licht van overweging 14 AVG, de door de AVG geboden bescherming betrekking heeft op natuurlijke personen en zich aldus niet uitstrekt tot de verwerking van gegevens over rechtspersonen en, meer concreet, als rechtspersonen gevestigde ondernemingen.
Zodoende heeft dit advies louter betrekking op de verwerking van gegevens van natuurlijke personen die door de bepalingen van het ontwerp worden gevat, voor zover die verwerkingen aangemerkt moeten worden als een verwerking van persoonsgegevens in de zin van de artikelen 2 en 3 AVG. Dit doet evenwel geen afbreuk aan de bescherming die rechtspersonen desgevallend genieten krachtens de artikelen 7 en 8 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.3
8. Hierna gaat de Autoriteit na in hoeverre het ontwerp aan deze voorwaarden beantwoordt.
b. Doeleinden
9. Volgens artikel 5.1.b) AVG kan de verwerking van persoonsgegevens enkel uitgevoerd worden voor welbepaalde, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doeleinden.
10. In dit verband werd door de aanvrager in het aanvraagformulier gesteld dat de doeleinden niet in het ontwerp werden vastgelegd, omdat deze reeds vastgelegd zouden zijn in artikelen 2 en 4 van het Mestdecreet.
11. Zo stipuleert artikel 2 van het Mestdecreet het volgende:
“Dit decreet heeft tot doel de bescherming van het leefmilieu door de waterverontreiniging die wordt veroorzaakt of teweeggebracht door nitraten en fosfaten uit agrarische bronnen te verminderen, verdere verontreiniging van die aard te voorkomen, bij te dragen tot de realisatie van een goede toestand van de watersystemen en de beperking van de luchtverontreiniging als gevolg van de productie en het gebruik van meststoffen.
...