Advies, Commissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en aan de occasionele redders, 2022-06-03

JurisdictionBélgica
CourtCommissie voor financiële hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en aan de occasionele redders
Judgment Date03 juin 2022
ECLIECLI:BE:COHSAV:2022:AVIS.20220603.12
Link to Original Sourcehttps://juportal.be/content/ECLI:BE:COHSAV:2022:AVIS.20220603.12
Docket Number113/2022
1/24 Advies nr. 113/2022 van 3 juni 2022 Betreft: Voorontwerp van wet om justitie menselijker, sneller en straffer te maken II (artikelen 18, 19, 37, 43, 44, 45, 47, 55 en 57) (CO-A-2022-086) Het Kenniscentrum van de Gegevensbeschermingsautoriteit (hierna de “Autoriteit”), aanwezig: de heren Yves-Alexandre de Montjoye en Bart Preneel Gelet op de wet van 3 december 2017 tot oprichting van de Gegevensbeschermingsautoriteit, inzonderheid op artikelen 23 en 26 (hierna “WOG”); Gelet op de Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG (hierna “AVG”); Gelet op de wet van 30 juli 2018 betreffende de bescherming van natuurlijke personen met betrekking tot de verwerking van persoonsgegevens (hierna “WVG”); Gelet op het verzoek om advies van de heer Vincent Van Quickenborne, Vice-eerste Minister en Minister van Justitie en Noordzee (hierna "de aanvrager") ontvangen op 01/04/2022; Brengt op 3 juni 2022 het volgend advies uit: . Advies 113/2022 - 2/24 I. VOORWERP VAN DE ADVIESAANVRAAG 1. De aanvrager verzoekt om het advies van de Autoriteit aangaande de artikelen 18, 19, 37, 43, 44, 45, 47, 55 en 57 een voorontwerp van wet om justitie menselijker, sneller en straffer te maken II (hierna "het voorontwerp” of “het voorontwerp van wet"). 2. De voormelde bepalingen brengen een aantal wijzigingen aan in diverse wetten die onder de bevoegdheid vallen van het Departement Justitie, met name het Wetboek van Strafvordering, de Rijksregisterwet1, het Burgerlijk Wetboek en de Kansspelwet2. II. ONDERZOEK VAN DE AANVRAAG a. Wijzigingen aan het Wetboek van Strafvordering (art. 18 en 19 van het ontwerp) 3. Artikelen 18 en 19 van het voorontwerp voorzien de invoeging van twee bepalingen - artikelen 258/1 en 258/2 - in het Wetboek van Strafvordering, onder Titel II (hof van assisen) en meer bepaald in Hoofdstuk V, Afdeling I (“Ambtsverrichtingen van de voorzitter”), die de mogelijkheid voorzien om geluidsopnames of audiovisuele opnames te maken van terechtzittingen voor het hof van assisen en dit, enerzijds, ten behoeve van gekende slachtoffers alsook hun advocaten en, anderzijds, voor het aanleggen van historische archieven. 4. De betrokken bepalingen luiden als volgt: “Art. 258/1. §1. De voorzitter kan beslissen, in het belang van een goede rechtsbedeling, hetzij door de onevenredigheid tussen de fysieke onthaalcapaciteit van het hof van assisen en het aantal procespartijen, hetzij door het groot aantal slachtoffers met de buitenlandse nationaliteit, dat het verloop van de terechtzitting het voorwerp zal uitmaken van een geluidsopname of van een audiovisuele opname die de uitgestelde uitzending ervan mogelijk maakt, door middel van een telecommunicatiemiddel dat de vertrouwelijkheid van de verzending garandeert, voor de slachtoffers en hun advocaten die om de toegang tot de uitzending hebben verzocht. §2. De voorzitter kan evenwel verbieden om alle of een deel van de debatten uit te zenden om de sereniteit van de debatten te garanderen of om de verstoring van de openbare orde te voorkomen en kan om die reden de uitzending ten allen tijde onderbreken (…)”. 1 Wet van 8 augustus 1983 tot regeling van een Rijksregister van natuurlijke personen, BS 21/04/1984. 2 Wet van wet van 7 mei 1999 op de kansspelen, de weddenschappen, de kansspelinrichtingen en de bescherming van de spelers, BS 30/12/1999. Advies 113/2022 - 3/24 Art. 258/2. “Onverminderd hetgeen bepaald is in artikel 258/1 kan de voorzitter beslissen dat her verloop van de terechtzitting het voorwerp zal uitmaken van een geluidsopname of van een audiovisuele opname wanneer deze opname van belang is voor het aanleggen van historische justitiearchieven. In geval van geluidsopname of audiovisuele opname, zoals voorzien in het vorige lid en in artikel 258/1, wordt de digitale drager met de volledige opname van de debatten, na het sluiten van de debatten, bij het strafdossier gevoegd.” 5. Verder voorziet artikel 18 van het voorontwerp in strafrechtelijke sancties (een gevangenisstraf van zes maanden tot twee jaar en een geldboete van tweehonderd tot tienduizend euro) in geval van het opnemen van de betroffen opnames of het uitzenden ervan aan derden. 6. In de memorie van toelichting bij het ontwerp licht de aanvrager toe dat artikel 18 van het voorontwerp tot doel heeft de mogelijkheid te voorzien om van de debatten ter terechtzitting een geluids-of audiovisuele opname te maken die de uitgestelde uitzending mogelijk maakt ten voordele van de gekende slachtoffers en hun advocaten. Verder stelt de aanvrager dat deze bepaling voornamelijk bedoeld is voor terechtzittingen waarbij een groot aantal procespartijen betrokken zijn en/of buitenlandse slachtoffers die de zitting niet kunnen bijwonen. De aanvrager preciseert dat de ontworpen bepaling geïnspireerd is op de regeling vervat in artikel 802-3 van de Franse Code de procédure pénale. Ook wat betreft artikel 19 van het voorontwerp, betreffende de opnamen met oog op het aanleggen van historische justitiearchieven, verwijst de aanvrager naar een gelijkaardige bepaling in het Frans recht. 7. De verwerking van persoonsgegevens die noodzakelijk is voor de vervulling van een wettelijke verplichting3 of voor de uitoefening van een opdracht van algemeen belang of in het kader van de uitoefening van het openbaar gezag die aan een verwerkingsverantwoordelijke is toevertrouwd 4, moet overeenkomstig artikel 6.3 AVG, gelezen in het licht van overweging 41 AVG 5, worden geregeld door duidelijke en nauwkeurige regelgeving, waarvan de toepassing voor de betrokkenen voorzienbaar moet zijn. Bovendien is het volgens artikel 22 Grondwet noodzakelijk dat de wezenlijke elementen van de gegevensverwerking door middel van een formele wettelijke norm (wet, decreet of ordonnantie) wordt vastgesteld. 3 Artikel 6.1.c) AVG. 4 Artikel 6.1.e) AVG. 5 “Wanneer in deze verordening naar een rechtsgrond of een wetgevingsmaatregel wordt verwezen, vereist dit niet noodzakelijkerwijs dat een door een parlement vastgestelde wetgevingshandeling nodig is, onverminderd de vereisten overeenkomstig de grondwettelijke orde van de lidstaat in kwestie. Deze rechtsgrond of wetgevings- maatregel moet evenwel duidelijk en nauwkeurig zijn, en de toepassing daarvan moet voorspelbaar zijn voor degenen op wie deze van toepassing is, zoals vereist door de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie („Hof van Justitie”) en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens”. Advies 113/2022 - 4/24 8. De verwerking(en) van persoonsgegevens waartoe het ontwerp aanleiding geeft zijn gestoeld op artikel 6.1 e) AVG en hebben een belangrijke inmenging in de rechten en vrijheden van de betrokkenen tot gevolg. De Autoriteit stelt namelijk vast dat de beoogde verwerking onder meer het maken van geluids-of audiovisuele opnames van zittingen van het hof van assisen inhoudt en bijgevolg gevoelige gegevens zoals bedoeld in artikel 10 AVG (persoonsgegevens met betrekking tot strafbare feiten) betreft. Gelet op het gevoelige karakter van de beoogde verwerkingen en hun impact op de werking van de rechterlijke orde, stelt de Autoriteit voor om - voor zover dit nog niet gebeurde - eveneens het advies van de Hoge Raad voor Justitie hieromtrent te verzoeken. 9. Krachtens artikel 6.3 van de AVG, gelezen in samenhang met artikel 22 van de Grondwet en artikel 8 van het EVRM, moet dergelijke norm van wettelijke rangorde bepalen onder welke omstandigheden een gegevensverwerking is toegestaan. Overeenkomstig het legaliteits- en het voorzienbaarheidsprincipe moet deze wetgevingsnorm dus in ieder geval de essentiële elementen van de verwerking(en) vastleggen6. Wanneer de gegevensverwerking(en) een belangrijke inmenging in de rechten en vrijheden van de betrokkenen vertegenwoordig(t)(en) 7, zoals in casu het geval is, moeten volgende essentiële elementen door de wetgever worden vastgesteld: - het (de) precieze en concrete doeleinde(n); - de identiteit van de verwerkingsverantwoordelijke(n) (tenzij dit duidelijk is); - de (categorieën van) gegevens die noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van (dit) (deze) doeleinde(n); - de categorieën van betrokkenen wiens gegevens zullen worden verwerkt; - de maximale bewaartermijn van de gegevens; - de (categorieën van) ontvangers aan wie de gegevens worden meegedeeld, evenals de omstandigheden waarin en de redenen waarom de gegevens worden verstrekt; - in voorkomend geval en voor zover noodzakelijk, de beperking van de verplichtingen en/of rechten vermeld in de artikelen 5, 12 tot 22 en 34 AVG. 10. Wat betreft het eerste wezenlijke element van de voorgenomen verwerking(en), stelt de Autoriteit vast dat door middel van de betroffen ontwerpbepalingen van het voorontwerp van wet twee onderscheiden verwerkingen worden voorzien met verschillende doeleinden, i.e. geluidsopnames of audiovisuele opnames van zittingen van het hof van assisen ten behoeve van 6 Zie DEGRAVE, E., "L'egouvernement et la protection de la vie privée – Légalité, transparance et contrôle", Collection du CRIDS, Larcier, Brussel, 2014, p. 161 e.v. (zie o.m.: EHRM, arrest Rotaru c. Roumania, 4 mei 2000); Zie ook enkele arresten van het Grondwettelijk Hof: Arrest nr. 44/2015 van 23 april 2015 (p. 63), Arrest nr. 108/2017 van 5 oktober 2017 (p. 17) en Arrest nr. 29/2018 van 15 maart 2018 (p. 26). 7 Er zal veelal sprake zijn van een belangrijke inmenging in de rechten en vrijheden van betrokkenen wanneer een gegevensverwerking (een of) meer van volgende kenmerken vertoont: de verwerking heeft betrekking op speciale categorieën van (gevoelige) persoonsgegevens in de zin van art. 9 of 10 AVG, de verwerking betreft kwetsbare personen, de...

Pour continuer la lecture

SOLLICITEZ VOTRE ESSAI

VLEX uses login cookies to provide you with a better browsing experience. If you click on 'Accept' or continue browsing this site we consider that you accept our cookie policy. ACCEPT