20 décembre 2024. - Arrêté royal modifiant l'arrêté royal du 8 mai 2018 fixant les secteurs d'activités et les autorités administratives compétentes visées à l'article 22quinquies, § 7, de la loi du 11 décembre 1998 relative à la classification et aux habilitations, attestations et avis de sécurité, p. 4995.

VERSLAG AAN DE KONING
Sire,
Dit ontwerp van besluit dat wij de eer hebben Uwe Majesteit ter ondertekening voor te leggen strekt ertoe het koninklijk besluit van 8 mei 2018 tot vaststelling van de activiteitensectoren en de bevoegde administratieve overheden bedoeld in artikel 22quinquies, § 7, van de wet van 11 december 1998 betreffende de classificatie en de veiligheidsmachtigingen, veiligheidsattesten en veiligheidsadviezen, te wijzigen.
De wet van 11 december 1998 betreffende de classificatie en de veiligheidsmachtigingen, veiligheidsattesten en veiligheidsadviezen werd immers tweemaal gewijzigd.
Ze werd eerst gewijzigd bij de wet van 7 april 2023, vervolgens bij de wet van 2 juni 2024. Deze wet heeft voortaan als opschrift: "wet van 11 december 1998 betreffende de classificatie, de veiligheidsmachtigingen, de veiligheidsadviezen en de publiek gereguleerde dienst".
Bij de laatste wijziging van de wet werd het volledige hoofdstuk IIIbis opgeheven. De artikelen werden hernummerd en gereorganiseerd. De inhoud van de artikelen 22quinquies en 22quinquies/1 werd herwerkt en bevindt zich voortaan onder de artikelen 24 en 27 tot 30 van de gewijzigde wet. Dit besluit houdt dus rekening met deze wijzigingen.
Het is bovendien noodzakelijk gebleken om de bijlage te wijzigen die, per activiteitensector, de bevoegde administratieve overheden bepaalt die de toelating van de Federale Politie kunnen vragen om veiligheidsverificaties op te leggen. Er werden immers nieuwe activiteitensectoren of deelsectoren toegevoegd aan de bijlage, er werden er geschrapt en andere werden verduidelijkt. Zij hebben dus de mogelijkheid om de aanvraag in te dienen zoals vastgelegd in artikel 27 van de wet.
Er werden verschillende activiteitensectoren of deelsectoren toegevoegd:
1° de sector drinkwater, de sector afvalwater, evenals de sector productie, verwerking en distributie van levensmiddelen.
Naar aanleiding van de goedkeuring van Richtlijn (EU) 2022/2557 van 14 december 2022 betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten (Richtlijn CER) moesten meer kritieke sectoren in aanmerking worden genomen dan deze die aanvankelijk gedekt waren door Richtlijn 2008/114/EG van de Raad van 8 december 2008 inzake de identificatie van Europese kritieke infrastructuren, de aanmerking van infrastructuren als Europese kritieke infrastructuren en de beoordeling van de noodzaak de bescherming van dergelijke infrastructuren te verbeteren.
Op basis van artikel 14 van de Richtlijn CER moeten de lidstaten immers de voorwaarden bepalen waarin een kritieke entiteit in staat moet zijn een antecedentenonderzoek te vragen van de personen die, onder andere, een gevoelige functie vervullen in of voor de kritieke entiteit, toegang hebben tot de gebouwen, tot de informatie- of controlesystemen van de kritieke entiteit, of in aanmerking komen voor de aanwerving voor de bovengenoemde functies.
In zijn advies 010/VCI-BTA/2024 van 23 augustus 2024 merkt het Vast Comité van Toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten op dat "het weinig zin heeft in een KB dat de sectoren en de bestuurlijke administratieve overheden vastlegt, te stellen dat de Koning de bestuurlijke administratieve overheid voor de sector afvalwater zal vaststellen".
Gelet op de verplichting om de Richtlijn CER integraal om te zetten en de bevoegdheden voor deze sector bijna allemaal geregionaliseerd werden, moet er een orgaan sui generis worden opgericht waarin alle bevoegde overheden vertegenwoordigd zijn. In afwachting daarvan is het niet mogelijk deze administratieve overheid vast te stellen, reden waarom wordt verwezen naar een koninklijk besluit dat nog niet is uitgevaardigd.
2° Diezelfde Richtlijn (EU) 2022/2557 voert in de sector Infrastructuur voor de Financiële Markten ook nieuwe deelsectoren in, namelijk de beheerders van handelsplatforms en de centrale tegenpartijen, en vat de sector van Volksgezondheid breder op dan de sector Gezondheidszorg, aangezien die het volgende omvat: zorgaanbieders, entiteiten die farmaceutische basisproducten vervaardigen en entiteiten die kritieke medische hulpmiddelen vervaardigen, en onderzoek naar en ontwikkeling van medicijnen;
3° Regionale en gemeenschappen administraties.
Zoals vermeld door het Rekenhof in zijn verslag, goedgekeurd op 28 april 2022, betreffende veiligheidsverificaties door de Nationale Veiligheidsoverheid (NVO) (punt 2.1.5, pp. 31-32): "Daarnaast kunnen gemeenschappen regels opstellen om infrastructuur (bv. schoolgebouwen) die hun eigendom zijn of waarvoor ze bevoegd zijn te beschermen tegen aanslagen (i.e. security) en kunnen gewesten dan weer bijzondere beveiligingsvoorschriften opstellen die worden opgelegd aan nutsbedrijven, bv. ter preventie van doelbewuste vergiftiging van de waterbevoorrading (i.e. security). In dit opzicht is het volgens het Rekenhof niet ondenkbaar dat regionale overheden een beroep zouden willen doen op de NVO om veiligheidsverificaties aan te vragen, hetzij voor veiligheidsattesten van kortere duur voor toegang tot bepaalde zones, hetzij voor veiligheidsadviezen m.b.t. bepaalde functies voor hun eigen personeel of personeel in infrastructuur waarvoor ze specifieke veiligheidsvoorschriften kunnen formuleren. Regionale overheden zijn daarnaast ook beheerder van bepaalde zogenaamde kritieke infrastructuren (bv. waterzuivering). Ook deze kunnen in de toekomst een nuttig aanknopingspunt vormen om de toepassing van veiligheidsverificaties uit te breiden. Het wettelijke kader biedt de regionale overheden momenteel echter niet de mogelijkheid om rechtstreeks bij de NVO veiligheidsverificaties (en veiligheidsonderzoeken) aan te vragen.".
In dit verband herinnert de Raad van State in zijn advies 76.975/2/V eraan dat: "het ontwerp het aan de overheden van de gemeenschappen en gewesten moet overlaten de overheden aan te wijzen die binnen hun bevoegdheidssfeer vallen. Er zou dus moeten worden geschreven: "de door de gemeenschap of het gewest aangewezen overheid". Het Vast Comité van Toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten maakt in zijn advies 010/VCI-BTA/2024 van 23 augustus 2024 trouwens een gelijkaardige opmerking.
Zo beperkt de bijlage zich tot het vermelden van de sector van de "Overheden van de gemeenschappen of gewesten" door de bevoegde administratieve overheden voor die sector op generieke wijze aan te duiden. Het aldus beoogde mechanisme respecteert de autonomie van de betrokken deelentiteiten, aangezien, zoals de Raad van State in zijn adviezen nr. 75.110/2 van 27 februari 2024 en nr. 76.975/2/V van 28 augustus 2024 vermeldt, het zich ertoe beperkt de administratieve overheden die bevoegd zijn voor niet-federale activiteitensectoren, te machtigen om vrij te beslissen of ze voor de sectoren die onder hun bevoegdheid vallen, al dan niet een voorafgaande algemene aanvraag willen doen.
4° De sector van preventie, noodplanning, veiligheid en crisisbeheer in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, op verzoek van de directrice-generaal van de instelling van openbaar nut (ION), safe.brussels, die ook de hoge ambtenaar van de Brusselse agglomeratie is wegens de bijzondere aard van haar opdrachten en van het statuut van "safe.brussels";
De activiteitensectoren "Federale Politie", "Lokale Politie" en "Coördinatieorgaan voor de dreigingsanalyse" werden uit deze bijlage geschrapt aangezien zij voortaan vermeld zijn in artikel 25 van de wet van 11 december 1998 betreffende de classificatie, de veiligheidsmachtigingen, de veiligheidsadviezen en de publiek gereguleerde dienst, zoals gewijzigd bij de wet van 2 juni 2024;
De vervoersector werd onderverdeeld in twee deelsectoren om het onderscheid te maken tussen het vervoer betreffende de zeevaart, de binnenvaart evenals de ermee verbonden havenfaciliteiten en de rest van deze sector. Dit onderscheid was noodzakelijk om aan elk van hen de geschikte administratieve overheid toe te kennen.
De sector `Instellingen die afhangen van Defensie' werd gepreciseerd om te reageren op een opmerking van het Vast Comité van Toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in zijn advies 010/VCI-BTA/2024 van 23 augustus 2024. Zo kreeg hij de nieuwe naam: `Instellingen onder de voogdij van de minister van Defensie'. Het gaat in het bijzonder om het Nationaal Geografisch Instituut en het War Heritage Institute.
Tot slot merkt het Vast Comité van Toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten in zijn advies...